(5680 S. K. m. 16) (818 S. K. m. 47) (743 S. K. m. 24)
Dava: Taraflar arasındaki yayın yoluyla kişilik haklarına saldırıda bulunulmaktan doğan tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı 10.000.000 lira manevi tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine ilişkin hükmün süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine; tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor okunduktan sonra dosya incelendi, gereği konuşuldu:
Karar: Dava, yayın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle uğranılan manevi zararın tazmini isteğine ilişkindir. Davaya konu yayın, ......... Gazetesi'nin 21.3.1992 günlü nüshasında yapılmıştır. (S'nin yaptığını Rumlar yapmadı) Başlığı ile yapılan yayında, ... Bakanı (F.S.)'nin desteğiyle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki tarihi Buğday Camii'nin Tiyatro Salonu haline dönüştürüleceğini, bu kararın halk tarafından büyük tepkiyle karşılandığını, artık minberin yerinde çıplakların gösteri yapacağı ve namaz yerine içkili toplantılar düzenleneceğini, bu davranışlara, Rumlar da dahil hiç bir gayrimüslim devletin bile cesaret edemediğini, amaç dışı kullanıma açılan camilerin eski haline getirilmesi gerektiği) yazılmıştır.
Dava konusu olayda sağlıklı bir nitelendirme yapabilmek için, öncelikle davaya konu olan haber ve olguların bilinmesi ve tartışılması zorunludur.
Davacının başında bulunduğu ..... Bakanlığı'nın 14.10.1992 tarihli yazısından, KKTC Gazi Magosa'daki Buğday Camii'nin tiyatro binasına dönüştürülmesi konusunun, KKTC .... (E.S.)'nin Türkiye Cumhuriyeti ... Bakanlığı'nın daveti üzerine 25.2.1992 tarihinde Türkiye'yi ziyareti esnasında misafir bakanın talebi üzerine davacı ... Bakanı (D.F.S.) ile görüşüldüğü ve bu konuda mutabakat sağlandığı, ancak bu mutabakatın herhangi bir protokol veya anlaşmaya dercedilmediği anlaşılmaktadır. Bu ziyaret sırasında iki devlet ... bakanları arasında imzalanan mutabakat tutanağının tetkikinden, Türkiye Cumhuriyeti'nin anlaşmaya varılan hususlarda KKTC'ne gerek uzman temin etmek, gerekse mali kaynak sağlamak suretiyle destek verdiği anlaşılmaktadır. KKTC'deki Buğday Camii'nin tiyatro binasına dönüştürülmesi hususunda iki .... bakanı arasında görüşülerek anlaşmaya varıldığı hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti ile KKTC arasındaki bugüne kadar gelişen ilişkilerin ve iki bakan arasında imzalanan tutanağın da birarada değerlendirilmesinden anlaşmaya varılan bu konuda da Türkiye Cumhuriyeti'nin KKTC'ne mali destek sağlayacağından şüphe yoktur. Aslında bağımsız bir devlet olan KKTC.'i ... Bakanının Türkiye Cumhuriyeti ... Bakanı ile bu konuda mutabakat sağlamasından amaç, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nden mali destek sağlamaktır. Diğer yandan, hangi dine mensup olursa olsunlar insanlar gerek kendi, gerekse başka dine mensup olan insanların ibadet ettikleri yerlere saygı gösterirler. Savaşlarda dahi ibadethanelere yapılan saldırılar bir insanlık suçu olarak kabul edilir. Bu anlayışın sonucudur ki kendi kilisesine başı açık ve ayakkabısı ile giren bir Hristiyan, camiiye girerken İslam kurallarına uyarak ayakkabılarını çıkarır, kadınsa başını örter. Nüfusumuzun yüzde doksandokuzu İslam Dini'ne mensuptur. İslam Dini'nde camii Allah'ın evi kabul edilen kutsal bir yerdir. Diğer dinlere mensup insanların kendi ibadethanelerine gösterdiği saygı ve hassasiyeti Müslümanlar'da ibadethaneleri olan camilere gösterirler. Bir zamanlar Osmanlı hakimiyetinde bulununan bir kısım Avrupa toprakları bugün dini Hristiyan olan Avrupa Devletlerinin idaresinde olmasına rağmen, müslümanların bu konuda duydukları hassasiyet nedeniyle gerek gösterecekleri tepkiden çekinilerek, gerekse ibadet edilen yerlerle ilgili oluşan bu ortak insanlık değerinden ötürü başka bir amaca yönelik olarak kullanılmamış, sadece ibadete kapatılmakla yetinilmiştir. İbadete kapatılma ve tamir edilmeyerek yıkıma terkedilme olayı dahi Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin ve halkının tepkilerine sebep olmuştur. Bir dönem tamamı Rum hakimiyetinde bulunan Kıbrıs Adası'nda da durum böyledir. Rumlar, camilerin amacı dışında kullanılması yolunda bir davranışta bulunamamışlardır. Hal böyle iken, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin ... Bakanı olan davacının habere konu olan camiinin tiyatro binasına dönüştürülmesi konusundaki sakıncaları diğer bakana anlatarak uyarması gerekirken, bu konuda görüş birliğine varması eleştirilecek bir davranıştır. Devlet yönetiminde meydana gelecek usulsüz ve devlet politikasına uygun düşmeyen işleri kamuoyuna duyurmak ve bu yolda tartışmaları başlatmak ve yapmak basının görevleri arasındadır. Davacı tamamen kendi iradesiyle yarattığı bu ortamın basın yoluyla eleştirilmesine katlanmak zorundadır. Dava konusu olan yazı gerçek olaylara dayandığından, böyle bir olayın basın yoluyla kamuoyu önünde tartışılmasında kamu yararı vardır. Konu ele alınıp açıklanırken kullanılan sözcüklerde ele alınan konunun gereği olduğu için amaç bakımından olduğu kadar araç bakımından da aşırılıktan söz edilemez. Diğer bir deyişle, yayında konunun duyarlılığına denk düşen uygun araçlar kullanılmıştır. Tüm bu nedenlerle basının haber verme ve aydınlatma özgürlüğü sınırları içinde kalan yazının hukuka uygun olduğu kabul edilerek davanın reddi gerekirken, kişilik haklarına saldırı olduğu gerekçesi ile kabulüne karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle (BOZULMASINA) ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 23.12.1993 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy