(818 S. K. m. 41)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı 15.000.000 lira maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, ilişkin hükmün süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor okunduktan sonra dosya incelendi gereği konuşuldu:
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Kararı:
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Dava, davalının tedbirsizlik ve dikkatsizlikle sebebiyet verdiği yangın sonucunda yanan limon ağaçları zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahallinde yapılan keşif neticesinde, davacıya ait limon ağaçlarından 92 adedinin % 100 zarar gördüğü belirlenmiştir. BK.nun 41. maddesinde deyimini bulan zarar, mal varlığında meydana gelen bir azalmayı yani eksilmeyi ifade eder. Bu eksik ise, mal varlığının zarar verici eylemin işlenmesi sonucu içine düştüğü durum ile bu eylem olmasa idi mal varlığının bulunacak olduğu durum arasındaki farktan ibarettir. Nitekim tazminatın amacı da mal varlığındaki eksilmenin giderilmesi ve onun eski duruma getirilmesinin sağlanmasıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 8.12.1965 günlü ve Esas 4/291 ve Karar 448 sayılı ilamında da belirtildiği gibi meyveli ağaçların kesilmesinden veya bunların hayatiyetine son verilmesinden doğan zararın ne şekilde hesap edileceği konusunda Borçlar Kanununda bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda halin mutad ceryanı içerisinde oluşan hukuk kurallarının olaya uygulanması suretiyle adalete uygun bir sonuca ulaşmak gerekir. Meyveli ağaçların yaşamına son verilmesinden doğan zararın, bunların kaim değerinin tesbiti suretiyle takdiri gerektiği kökleşen Yargıtay içtihatlarıyla belli olmuştur. Bir ağacın kaim rayiç değerini bulmak için uygulanması gereken yöntem ise ağaçların bulunduğu yerin ağaçlan değeri ile ağaçsız değeri arasındaki farkın tesbitiyle bu farkın her ağaç bakımından gözönünde tutulup toplamının o ağaçların kaim değeri olarak kabul edilmesi suretiyle gerçeğe en yakın zararın belirtilmesi şeklidir.
Tazminatın amacı, mal varlığındaki eksilmenin giderilmesi ve onun eski durumunun sağlanması olduğuna göre zarar verici olayın zarara uğrayana sağladığı yararların da zarar tutarından indirilmesi suretiyle zararın netleştirilmesi genel tazminat kurallarının bir gereği ve sonucudur. Zira aksi halde mağdur zenginleştirilmiş olacaktır. Bu bakımdan zarar miktarı belirlenirken mağdurun sağladığı yararlar gözönüne alınmak ve zarar miktarından indirilmek suretiyle net zarar saptanmalıdır.
O halde % 100 zarar gören ağaçlar bakımından davacının zararının, yukarda belirtilen açıklamaların aksine ve gelir metodu yolu ile hesaplanması ve buna ilişkin bilirkişi raporunun hükme esas alınmış, olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda gösterilen nedenle BOZULMASINA öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy