(1086 S. K. m. 409/2, 429/2, 440/3, 442/A)
Taraflar arasındaki tespit davası üzerine yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava bir ay içinde yenilenmediğinden HUMK.nun 409. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına ilişkin hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine; tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor okunduktan sonra dosya incelendi, gereği konuşuldu:
HUMK.nun 2494 sayılı Kanunla değiştirilen 429. maddesinin 2. fıkrasına göre, Yargıtay'ın bozma kararı üzerine, mahkeme temyiz edenden 434. madde uyarınca peşin alınmış olan giderleri kullanmak suretiyle, kendiliğinden (re'sen) tarafları duruşmaya davet etmekle yükümlüdür. 2494 sayılı Kanunla değişiklikten sonra 409/2. madde hükmü Yargıtay'ın bozma kararı üzerine uygulanmaz; 15.10.1980 gün ve 2/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı konusuz hale gelmiştir.
Yargıtay'ın karar düzeltme yolu açık olan (m. 440, III) bozma kararları, mahkeme yazı işleri müdürünce on beş gün içinde kendiliğinden taraflara tebliğ edilir; onama veya onanmaya karşı başvurulan karar düzeltme isteminin reddine ilişkin kararlarının sonucu da yine mahkeme yazı işleri müdürünce on beş gün içinde kendiliğinden taraflara bildirilir. Tebliğ ve bildirme giderleri temyiz dilekçesi ile birlikte temyiz isteğinde bulunandan peşin alınır (HUMK. m. 442/A). Görüldüğü üzere, Yargıtay'ın bozma kararına karşı başvurulan karar düzeltme isteminin reddine veya onama kararına karşı karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına (ki bu durumda yeniden karar düzeltme yoluna başvurulamaz) ilişkin kararların taraflara tebliğine gerek yoktur ve bu hallerde mahkeme, 429/2. madde uyarınca (önceden alınan tebligat giderlerini sarfederek) tarafları kendiliğinden duruşmaya davet etmelidir.
İnceleme konusu işte, mahkeme kararı (davalı yanın temyizi üzerine) bozulmuş ve davacı vekilinin karar düzeltme istemi ise Dairemizin 13.10.1994 günlü kararı ile reddedilmiştir. Karar düzeltme istemi nedeniyle davacı vekilinden 9.6.1994 günlü tahsilat makbuzu ile (Y. ilamı tebliği namı altında) 78.000 lira alınmıştır. Yargıtay'ın bozma kararına karşı başvurulan karar düzeltme istemi reddedildiğine göre, mahkemenin, karar düzeltme isteyenden peşin alınmış olan giderleri kullanmak suretiyle, HUMK.nun 429/2. maddesi uyarınca kendiliğinden tarafları duruşmaya davet etmesi gerekirken; bu giderleri gereksiz olarak karar düzeltme isteminin reddine ilişkin kararın tebliği için kullandırması ve olayımızda uygulanması mümkün bulunmayan 409/2. maddeye göre davanın açılmamış sayılmasına karar vermesi açıklanan hukuki esaslara ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı nedenlerle (BOZULMASINA) ve temyiz eden davacıdan peşin alınan harçların (20.1.1995 günlü dilekçe dahil) istek halinde geri verilmesine, 4.5.1995 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy