(5680 S. K. m. 16, 17) (1086 S. K. m. 275) (743 S. K. m. 4)
Dava: Taraflar arasındaki yayın yoluyla kişilik haklarına saldırıda bulunulmaktan doğan tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı 50.000.000 lira manevi tazminatın 2.8.1995 dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine ilişkin hükmün süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor okunduktan sonra dosya incelendi gereği görüşüldü:
Karar: 1- Davalılardan B. Erten Basın Kanununun 16 ve 17. maddede yazılı sorumlu kişilerden değildir. Anılan yön üzerinde durulmaksızın adı geçen davalının sorumlu tutulmuş olması bozma nedenidir.
2- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı (hukuksal konudaki bilirkişi düşüncesi dışında kalan) kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, belirtilen kanıtların yerel mahkemece varılan sonucu doğrulamaya elverişli bulunmasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazları, reddedilmelidir.
2- HUMK'nun 275. maddesi uyarınca mahkeme, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir; hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez.
Somut olay, hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenebilir niteliktedir. O nedenle bilirkişi düşüncesine başvurulması, maddeye açık aykırılık oluşturur. Ne var ki, ilk bentteki nedenlerle sonuca ulaşılması, olanaklı bulunduğundan bu biçimdeki usul hatası, sonucu etkiler düzeyde değildir. Bu bakımdan, düşülen yanılgı, HUMK'nun 428/son maddesi uyarınca bozma nedeni sayılmamıştır.
Temyiz olunan kararın, gösterilen nedenlerle ONANMASINA Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacılardan Murtaza ile davalılardan ... Gazetecilik ve Halit temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Davalılardan Alaeddin, Basın Kanununun 16 ve 17. maddelerinde belirtilen sorumlulardan değildir. Açıklanan yön gözetilmeksizin Alaaeddin 'nın sorumlu tutulmuş bulunması bozma nedenidir.
3- Davacılardan derneğin temyizine gelince, Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hak ve nısfetle hüküm vereceği Medeni Kanunun 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.
O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 1997/6453-10701
Davaya konu olan bu işte dizi yazının içeriğine, içerikteki saldırının ağırlık düzeyine göre takdir edilen manevi tazminat azdır. Daha üst tutarda tazminata karar verilmek üzere yerel mahkeme kararının bozulması gerekir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın (3) sayılı bentte gösterilen nedenlerle davacılardan Pir Sultan Abdal Kültür Derneği, (2) sayılı bentte açıklanan nedenle davalılardan Alaaeddin yararlarına BOZULMASINA; bozma biçimine göre Alaaeddin'nin öteki temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ilk bentteki nedenlerle davacılardan Murtaza ile davalılardan ... Gazetecilik AŞ ve Halit temyiz itirazlarının reddiyle Murtaza hakkındaki hüküm bölümünün ONANMASINA ve davacılardan Pir Sultan Abdal Kültür Derneği yararına takdir edilen 20.000.000 lira duruşma avukatlık parasının temyiz eden davalılar ..... Gazetecilik AŞ ile Halit ve davalılardan Alaeddin yararına takdir edilen 20.000.000 lira duruşma avukatlık parasının da davacı Murtaza'e yükletilmesine ve temyiz eden davalılar ... Gazetecilik ve Halit 'dan alınması gereken onama harcı harcı 5.400.000 lira ile davacı Murtaza 'den alınması gereken onama harcı 429.000 lira peşin alınmış olduğundan ayrıca harç alınmasına yer olmadığına ve temyiz eden davacı Pir Sultan Abdal Derneğinden peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 11.11.1997 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy