(818 S. K. m. 47) (5680 S. K. m. 16, 17)
Dava: Türk Diş Hekimleri Birliği adına Av. M. E. G. ile; 1- B. Yayıncılık A.Ş. (Bugün gazetesi), 2- D. B., 3- İ. B. adlarına Avukat M. K. aralarındaki dava hakkında Ankara Asliye 13. Hukuk Hakimliği'nden verilen 14.7.1997 tarih ve 1996/609-1997/530 sayılı hükmün dairenin 25.12.1997 tarih ve 1997/7794-1997/12251 sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Davacı avukatı tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40 ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 18 ve dairenin 15.1.1998 tarihli ilke kararının 7. maddeleri gereğince, öncelikle yapılan inceleme sonunda dosya incelendi, gereği konuşuldu:
Karar: Dava manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı Türk Diş Hekimleri Birliği Bugün gazetesinin 18.6.1996 tarihli, sayısında yayınlanan "Diş hekimleri hastalarına AIDS mikrobu bulaştırıyor" başlıklı yayının birliğin kişiliğine saldırı oluşturduğunu belirterek, 1.000.000.000 TL manevi tazminat isteminde bulunmuş, yerel mahkemece yayının saldırı nitelikli olduğu kabul edilerek, 500.000.000 TL manevi tazminata hükmedilmiş ve anılan karar dairemiz kurulunun çoğunluğu tarafından yayında tüm diş hekiınleri değil, bazı diş hekimleri amaçlandığından birliğin tazminat istemesine olanak bulunmadığı, yayın dolayısı ile konuşması çarpıtılarak yayımlanan kişinin açtığı davada tazminata hükmedildiği, bu nedenle davacı tüzel kişiye dava açma hakkı tanınmayacaği gerekçesiyle bozulmuştur.
Meslek kuruluşu, o meslek mensuplarını genel anlamda temsil eden ve onların menfaatlerini koruyan organ durumundadır. Üyelerin bireysel münasebetleri bakımından onlar adına meslek kuruluşunun dava açması istisna olup, özel düzenlemenin bulunduğu durumlarda mümkün ise de, somut olaydaki gibi, tüm meslek mensuplarını veya bunlardan isimleri belli olmayan bir bölümünü ilgilendiren meselelerde, meslek kuruluşunun bu özelliği nedeniyle tüzel kişi adına hareket etme yetkisi vardır. Hatta bu konuda davranışta bulunma görevi ile yükümlüdür. Bu husus bir bakıma meslek kuruluşunun oluşum nedenlerinden en önemlisidir. Özellikle mensuplarının hangilerinin, hedef alındığı belli olmayan ve bu nedenle meslek mensuplarının bireysel davranışta bulunması halinde matufıyetin gündeme geleceği hallerde, meslek kuruluşunun aktivitesi önem kazanır.
Dava konusu birliğe üye diş hekimlerinin hastalarına AIDS mikrobu bulaştırdığı yolundaki yayının gerçek olmadığı, yayında birliğin denetim görevini gereği gibi yerine getirmediğinin vurgulandığı ve davacı birliğin tüzel kişiliğine saldırıda bulunulduğu sabit olduğu gibi birlik başkanının tazminat isteminin kabulü yönünde hüküm kurulmuş olması da yerel mahkeme kararının bozulmasına gerekçe oluşturmaz. Yerel mahkeme kararının onanması gerekirken, bozulmuş olması, açıklanan ilkelere ve somut olaya uygun düşmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin belirtilen karar düzeltme isteği HMUK'nin 440. ve 442. maddelerinde yer alan hükümler gereğince kabul edilmeli, bozma kararı kaldırılmalı ve hüküm gösterilen nedenlerle onan malıdır.
Sonuç: Davacının karar düzeltme isteminin kabulüne, Daire Kurulu'nun 25.12.1997 tarih, Esas 1997/7794, Karar 1997/12251 sayılı bozma kararının kaldırılmasına, belirtilen nedenlerle kararın ONANMASINA ve onama harcının önce temyiz eden davalılara yükletilmesine ve karar düzeltme isteyen davacıdan peşin alınan ret karar harcının istek halinde geri verilmesine, 22.5.1998 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy