(818 S. K. m.41, 43 ve 44)
Dava: Taraflar üzerine yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı kaybolan TIR ve römork bedeli olan 43.000 DM ve bunun KDV'sinin aynen, olmaz ise tahsil tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığı ile üzerinden bazı parçalar çalınması nedeni ile diğer TIR ve römorkunda oluşan eksilme ve hasar bedeli 186.875.000 lira hasar giderinin 2.4.1993 tarihinden itibaren değişen oranlardaki yasal faizi ile birlikte davalı D. Yden alınarak, davacı idareye ödenmesine, diğer davalılar M. Z. P. ve İ. D. haklarındaki davanın reddine ilişkin hükmün davacı Bakanlık adına Hazine avukatı tarafından duruşmasız, davalılardan D. Y. tarafından da duruşma istekli olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kâğıdı gönderilmişti. Belli günde temyiz eden davalı asil D. Y. ve adına avukat O. A. K. ile diğer taraftan davacı Bakanlık adına Hazine avukatı Ü. Pnin gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan, hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor okunduktan sonra, dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Diğer temyiz itirazlarına gelince;
a ) Hukuka aykırı eylemin diğer bir anlatımla bedeli istenilen römorkun 7.9.1991 tarihinde koruma altına alınan yerde bulunmadığı ve aynı tarihte diğer römorkun zarar gördüğü belirlenmiştir. Bu durumda zararın haksız eylemin meydana geldiği tarihte gerçekleştiği kabul edilmek gerekirken, tespit tarihi olan 7.10.1994 tarihinin alınması haksız eylemden kaynaklanan zarar miktarının belirlenmesi ilkesine aykırıdır. Ayrıca zarar miktarının eylemin meydana geldiği tarihteki Türk Lirası yerine döviz olarak hesap edilip hüküm altına alınması da doğru değildir.
b ) Sorumluluğu yönünde hüküm kurulan davalı D. Y. tarafından davaya konu edilen römorkların 18.1.1989 tarihinde Atatürk Kültür Merkezi bahçesine bırakıldığı, ancak bahçenin geniş bir alanı kapsadığı belirtilerek ortaya çıkan zorluklar nedeniyle zaman zaman bu durumun Kültür Bakanlığı'na bildirildiği anlaşılmakta ise de, römorkun bırakıldığı yerin kültür merkezinin denetimi altında bulunan yerlerden olması, umuma açık bir yer niteliğinde bulunmaması, dava konusu römorkların çalınmasını önlemek için bekçilerin fazla bir dikkat sarfetmeden kaybolmasının önlenebileceği gözetildiğinde davalı kültür merkezi müdürü M. Z. P. ve olay sırasında bekçi olduğu anlaşılan İ. D.nin de sorumluluğu bulunduğu kabul edilmek gerekir.
Ceza Mahkemesi'nde adı geçenlerin beraat etmeleri Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi karşısında adı geçen davalıların sorumlu tutulamayacağı sonucuna varılamaz.
Bu yönün gözetilmemiş olması da ayrı bir bozma nedenidir.
3- Somut olayın özelliğinden de anlaşılacağı üzere römorklar 18.1.1989 tarihinde kültür merkezi bahçesine bırakılmışlardır. Uzun süre römorkların kullanılamadığı anlaşılmaktadır. Yerde korunmasındaki güçlükler nedeni ile davalılar arasında yazışmalar yapılmış ve bu konuda davacı yetkilileri tarafından yapılan yazışmalara açık bir yanıt verilmemiştir. Bu durum davacının da zararın meydana gelmesinde bölüşük kusurunun bulunduğunun kabul edilmesini gerekli kılar. Ayrıca davalıların römorkun kaybolduğu sıradaki konumları ve bu konuda gösterdikleri davranışlar itibariyle haklarında hüküm altına alınacak tazminat için indirim yapılması hukuka uygun düşmektedir. Bu bakımdan gerçekleşen zarardan Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddelerinin de zarar kapsamının belirlenmesinde uygulanması gerekip gerekmediği tartışılmadan karar verilmesi de bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda 2/a-b, 3 sayılı bentlerde yazılı nedenlerle BOZULMASINA, diğer itirazların 1 nolu bentte gösterilen nedenle reddine ve davalılardan D. Y. yararına takdir edilen 20.000.000 lira duruşma avukatlık parasının temyiz eden davacı Bakanlığa ve davacı Bakanlık yararına takdir edilen 20.000.000 lira duruşma avukatlık parasının da davalı D. Y.ye yükseltilmesine ve temyiz eden davalı D. Y.den peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 11.3.1999 tarihinde, oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy