(2709 S. K. m. 138) (2577 S. K. m. 28) (818 S. K. m. 49)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor okunduktan sonra dosya incelendi gereği görüşüldü:
Karar: Dava idari yargı kararının uygulanmaması nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Davacı ... Genel Müdürlüğünde Genel Müdür Yardımcısı iken müşterek kararname ile bu görevinden alınarak Mühendis olarak başka bir göreve atanması işlemine karşı Danıştay 5. Dairesi tarafından verilen yürütmeyi durdurma kararının ... Bakanı davalı R.K. ve ... Genel Müdürü olan davalı E.C. tarafından süresinde yerine getirilmeyişi nedeni ile manevi tazminat isteminde bulunmuş, yerel mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyadaki kanıtlara göre davacı, 28.11.1996 tarihli müşterek kararname ile görevden alınmış ve mühendislik kadrosuna atanmıştır.
Davacının Danıştay 5. Dairesine açtığı davalarda 24.2.1997 tarihinde yürütmenin durdurması kararı verilmiş ve karar ... Bakanlığına 7.3.1997`de, ... Genel Müdürlüğüne 10.3.1997 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı 2577 sayılı yasanın 28. maddesinde öngörülen yasal 30 günlük süre içerisinde eski görevine atanmamıştır. Ancak 18.6.1997 tarihinde eski görevine başlatılmış ise de, bir gün sonra yani 19.6.1997 tarihinde, genel müdür yardımcılığı görevinden de alınarak Bakanlık Makamına Danışman olarak atanmış, böylece yargı kararına şeklen uyulmuş gibi işlem yapılmış ise de, işin özünde karara uyulmamakta direnilmiştir.
Mahkeme kararlarının yerine getirilmesi, Anayasa'nın 138. maddesinin emredici bir kuralı olduğu gibi, bir hukuk devletinin etkinliğinin de önemli bir kanıtıdır.
Bu bakımdan bir kamu yetkilisinin yargı kararlarını uygulamamaktaki haksız davranışında yasal kuralları bilmediği düşünülemez. Zaten yasayı bilmemekte bir kurtuluş olarak kabul edilemez. Öyle ise; açık, kesin ve emredici yasa kurallarına bilerek aykırı davranış durumunda kişisel kusurun var olduğu kabul edilmek gerekir.
Doktrinde de kişisel kusurun alanı yalnız kötü amaç ve niyetle sınırlandırılmayıp ihmal, tedbirsizlik, dikkatsizlik gibi hallerde kişisel kusur kavramı içinde düşünülmekte ve özellikle idare adına işlem yapan kişinin sorumluluğu konusunda çoğunluk görüşü yargı kararlarının sadece uygulanmamasını idare ajanının kişisel kusuru saymaktadır.
Danıştay'ca verilen yürütmenin durdurulması kararlarının yerine getirilmesinde ihmal gösterilmesi veya ısrarla yerine getirilmesinden kaçınılması derece derece görevi savsamak veya görevi kötüye kullanmak suçunu oluşturduğu, 25.9.1978 gün ve 230/303 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da benimsenmiştir.
Danıştay kararlarını yerine getirmeyen idare ajanlarının bu eylemlerinin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu Danıştay İkinci Dairesinin 10.5.1966 gün ve Esas 1965/2884, Karar 1966/1203 sayılı kararı ile de kabul edilmiştir.
Danıştay'ca verilen yürütmenin durdurulması veya iptal kararlarının yalnızca uygulanmamasının bu kararları uygulamayan kamu görevlilerinin zararın gerçekleşmesi halinde tazminat ile sorumlu tutulması için yeterli olduğu, sorumluluk için ayrıca kin, garez, husumet ve benzeri duyguların etkisi altında hareket ettiklerinin araştırılmasına gerek bulunmadığı 24.9.1979 tarih 7/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince kabul edilmiştir.
Dava konusu işlem tarihlerinde Bakan ve Genel Müdür makamında bulunan davalıların yasa buyrukları gereği mahkeme kararını 30 günlük sürede uygulamadıkları ve süresi geçtikten sonra da uygulanan kararın bir gün sonra ortadan kaldırılarak ısrarla yerine getirilmesinden kaçındıkları dosya kapsamına göre sabit olduğundan davalıların tazminatla sorumlu tutulmaları gerekirken, koşulların varlığı gözetilmeksizin davanın reddedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.02.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy