(3030 S. K. m. 6) (6183 S. K. m. 1, 54)
Dava: Davacı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili Avukat Ş. Ali Mutlu tarafından, davalılar Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Şadırvan Elektrik İnşaat Turizm Tic. San. Ltd. Şti. aleyhine 16/12/1998 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 29/3/2000 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı Başkent EDAŞ vekili Avukat İnci Şenel tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: Dava, davalı tarafından ruhsat alınmadan kazı, yapılması nedeniyle AYKOME Yönetmeliğinin 22/a maddesi uyarınca hesaplanan para cezasının yasal faiziyle birlikte alınması istemine ilişkindir.
Büyükşehir Belediyesinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkındaki 3030 sayılı Yasanın 6. maddesinde, Büyükşehir Belediyelerinin görevleri sayılmıştır. 7. maddesinde de alt yapı hizmetlerinin, Büyükşehir Belediyesi Başkanlığında hazırlanacak bir yönetmeliğe göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
Bu hükme dayanılarak hazırlanan Büyükşehir Belediyesi Koordinasyon Merkezleri ve Fon Yönetmeliğinin 34. maddesine dayanılarak kabul edilen Ankara Büyükşehir Belediyesi Alt Yapı ve Koordinasyon Merkezi Kuruluş, Görev, Yetki, Çalışma ve Usulleri Yönetmeliğinin (AYKOME yönetmeliği) 22. maddesinin a bendinde, Kamu Kurum ve Kuruluşları ile özel ve tüzel kişiler ruhsatsız kazı yapamazlar. Ruhsatsız kazı yapılması halinde zemin tahrip ücreti kazı sahibinden ana arterlerde 10 misli, sokaklarda 5 misli olmak üzere, ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde cezalı olarak tahsil edilir hükmü yer almaktadır. Maddenin diğer bentlerinde de yapılan işin beş veya on katı ceza alınacağı, 28. maddede de, usulüne uygun yapılmayan inşaatlarda uyarıya uyulmadığında 22. maddede öngörülen Müeyyidelerin uygulanacağı belirtilmiştir. Böylece 22. maddenin tazmin esasına dayalı bir hüküm olmayıp, ceza hükmü olduğunun kabulü gerekmektedir.
Tazminat, verilen zararın karşılanmasını içerir. Mal varlığındaki azalmayı gidermeye yöneliktir. Oysa hükme dayanak yapılan 22. maddede; oluşan zararın aynen değil, maddede belirtilen oranlarda artırılarak alınması kabul edildiği için de bu madde de öngörülen yaptırım bir ceza niteliğindedir.
Öte yandan belediyelere ait vergi, resim, harç ve para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'un 1. maddesi uyarınca, bu yasanın 54 ve devamı maddelerinde açıklanan yönteme göre ödetilecektir. 6183 sayılı yasa uyarınca takip ve dava edilmesi gereken bir alacağın genel hükümlere göre takip ve dava olunması olanaksızdır. Davacının 6183 sayılı Yasa hükümlerine göre takip yapması gerektiğinden, davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekmektedir. Yerel mahkemece bu yön gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 26.02.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy