(818 S. K. m. 43, 44) (1086 S. K. m. 74)
Dava: Davacı Yaşar Nihat Oktay vekili Avukat M. Gülnur Orman tarafından, davalılar Aynur Suna Kırguş ve Savaş Kırguş aleyhine 5.2.1996 tarihinde verilen dilekçe ile trafik kazası sonucu yaralanma sebebiyle maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 30.11.1999 tarihli kararın Yargıtay'da duruşmalı olarak tetkiki davalılar vekili tarafından süresi içerisinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 9.5.2000 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılardan Aynur Suna Kırguş vekili Avukat İhsan Yeşilyurt geldi, öteki davalı ile karşı taraftan davacı vekili gelmedi. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra tarafa duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla kanuna uygun gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Davalıların sair temyiz itirazlarına gelince; dava trafik kazası sonucu yaralanma sebebiyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir. Mahkemece dava kısmen kabul edilmiş ve kararı davalılar temyiz etmiştir.
Davacı dava konusu olay sebebiyle görme kaybı olacak derecede yaralanmış olup, bu sebeple hem geçici hem de daimi kazanç kaybından kaynaklanan maddi tazminat istemiştir. Davacının kazanç kaybının belirlenmesi için olay gününde elde ettiği kazanç miktarı belirlenerek ona göre hesaplama yapılmalıdır. Olay 26.1.1996 gününde meydana gelmiş bulunduğu durumda bir tanığın 1998 yılı kazancı olarak bildirdiği 100.000.000 TL. aylık üzerinden hesap yapılmış olması doğru değildir. Ayrıca tazminatın kapsamı ile ilgili olarak hazırlanan ve mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda bilinmeyen döneme ilişkin ücret artışı ve indirimi yıl yıl yapılmamış olduğundan gerçek zarar tam olarak belirlenemez.
O durumda bilinmeyen döneme ilişkin gerçek zararın ve hüküm altına alınacak tazminat miktarının belirlenmesi için, raporun düzenlendiği tarihte bilinen son gelir miktarı esas alınmalı ve her yılın toplam geliri %10 oranında arttırılmalı ve yine %10 oranında indirilmek suretiyle hesaplama yapılmalıdır.
Açıklanan bu yönteme uygun düşmeyen bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması, tazminatın belirlenmesi ilkelerine uygun olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.
Diğer taraftan davacının geçici kazanç kaybı isteği 20 gün için olduğu durumda bir ay üzerinden karar verilmiş olması da HUMK. nun 74. maddesinde ön görülen taleple bağlılık kuralına uygun düşmediğinden kararın bu sebeplerle bozulması gerekir.
3- Davacı, davalılardan Savaş Kırguş'un kullandığı otomobilde yakın arkadaşlık ilişkisi sebebiyle ücretsiz olarak taşınan hatır yolcusu durumundadır. Yine onun alkollü olduğunu bildiği durumda tehlike yaratacak bir yolculuğa katıldığından olayda bölüşük kusuru bulunmaktadır. Bu halde BK.nun 43. ve 44. maddeleri gözetilerek hem maddi, hem de matematiksel olmamak üzere manevi tazminat isteklerinden hatır yolcusu ve kusur sebebiyle indirim yapılmalıdır. Mahkemece olayda hatır taşımasının varlığı kabul edilmekle birlikte bunun saklı tutulan fazla haktan indirilebileceğine karar verilmesi doğru değildir. Kararın açıklanan bu sebeple de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen kararın 2 ve 3 s. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, davalıların sair temyiz itirazlarının 1 s. bentte gösterilen sebeple reddine ve temyiz eden davalılardan Aynur Suna Kırguş yararına takdir edilen 65.000.000 TL. duruşma avukatlık parasının davacıya yükletilmesine ve peşin alınan harcın istem halinde geri verilmesine 09.05.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy