(818 S. K. m. 41, 43) (1086 S. K. m. 438)
Dava: Davacılar Seydi Duman ve arkadaşları vekili Avukat Mehmet Tunca tarafından, davalılar Türkiye Maden İşçileri Sendikası Başkanlığı ve Türkiye Maden İşçileri Sendikası Kırka Havalısi Şube Başkanlığı aleyhine 17.3.1999 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem sonucu kişilik haklarına saldırıdan dolayı manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 29.12.1999 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: Dava kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacılar, davalılardan sendika şubesi tarafından ilan panosuna asılan ilan ile kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu ileri sürerek sendika genel merkezi ile şubesinin sorumlu tutulmasını isteminde bulunmuşlardır. Yerel mahkemece, sendika şubesinin tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti bulunmadığından hakkındaki dava husumet nedeniyle; sendika genel merkezi hakkındaki davanın ise, para toplanması ve yardıma katılmayanların ilan edilmemesi konusunda genel merkez tarafından alınmış bir karar bulunmadığı, ilanın şube yöneticileri tarafından asıldığı, bu kişilerin eyleminden sendika tüzel kişiliğinin sorumlu tutulamayacağı benimsenerek reddedilmiştir. Yerel mahkemenin ret gerekçesi yerinde değilse de, uzun süreden beri yerleşmiş bir uygulama olan çalışmayan işçilere yardım toplanması eylemine katılmayan işçilerin isimlerinin ilan edilmesinde dayanışma içinde yer almayan davacıların kişilik haklarına saldırı bulunmadığından Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438. maddesi uyarınca gerekçe değiştirilerek kararın onanması uygun görülmüştür.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle karar gerekçesinin açıklanan şekilde değiştirilmesine, davacıların temyiz itirazlarının reddi ile kararın bu gerekçeyle ONANMASINA 18.05.2000 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY AÇIKLAMASI
Dava, Kırka Eti Bor A.Ş.ne ait iş yerinde çalışan işçilerden, hasta ve raporlu üyeler için yardım parası adı altında para toplanırken bu yardıma icabet etmeyen davacıların isimlerinin ilan panosuna yazılmak suretiyle kişilik değerlerine saldırıda bulunulduğundan manevi tazminat istemine ilişkindir.
Yerel mahkemede yapılan yargılama sonunda; Türkiye Maden İşçileri Sendikası Kırka Havalisi Şubesi için tüzel kişiliğinin bulunmaması nedeniyle husumetten, diğer davalı Türkiye Maden İşçileri Sendikası içinde, isimlerin ilan panosuna yazılmasında bu davalının her hangi bir işlevinin bulunmaması nedeniyle sorumlu tutulamayacağını, birleşen dosyada davalı bulunan Kırka Havalisi Şubesinin başkan ve yönetim kurulu üyeleri içinde olumlu veya olumsuz hiçbir karar verilmeden karara bağlanmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre hasta ve raporlu işçiler için yardım parası toplandığı ancak bu yardım için katkıda bulunmayan kişilerin isimlerinin ilan panosuna yazıldığı ve altında da Maden İşçileri Sendikası Kırka Havalisi Şube Başkanlığının mühürünün vurulduğu anlaşılmaktadır. Bu maddi olgu konusunda davalıların sorumlu olup olmadıklarının irdelenmesi gerekir. Sendika şube başkanının ilan panosunda mühürün basılmış olması, katkıda bulunmayan davacıların isimlerinin yazılmasına başkan ve yönetim kurulu üyelerinin buna icazet vermiş anlamını taşır. O halde bunlar şahsen sorumludurlar. Türkiye Maden İşçileri Sendikasının sorumluluğuna gelince, anılan sendikanın tüzel kişiliği mevcut olup onun oluru olmadan şube başkan ve üyelerinin yasaya uygun olmayan böyle bir davranış içine girmeleri düşünülemez. Kendinin oluru olmasa dahi, gerekli denetim görevini yerine getirmediği içinde sorumlu tutmak icap eder.
Hasta ve raporlu işçilere katkıda bulunmayan davacıların iş yerindeki ilan panosuna isimlerinin yazılması olayında; kişilik haklarına saldırı oluşturur mu oluşturmaz mı bununda irdelenmesi gerekir.
Yardım; yardıma muhtaç kişi ve kişilere maddi ve manevi destek vermek demektir. Toplum içinde yaşayan bireylerin serbest iradeleri ile ekonomik güçleri oranında muhtaç kimselere katkı yapmaları sosyal dayanışmanın güzel bir örneğini oluşturur. Baskı ve talimatla yardım istenmesi hukuka uygun olmadığı gibi her ne sebeple olursa olsun muhtaç kimselere yardım yapmayan kişilerinde, ayıplanması, doğru değildir ayıplanması halinde onların kişilik değerlerinde objektif azalmaya neden olur. Bu bağlamda olmak üzere, davacıların çalıştıkları iş yerinde hasta ve raporlu işçilere yardım parası adı altında para toplanırken katkıda bulunmayan davacıların isimlerinin ilan panosuna yazılarak onların teşhir edilmeleri hukuka aykırıdır. Hukuka aykırı bu eylem nedeniyle davacıların kişilik değerlerinde objektif azalma meydana gelmiştir. O halde kişilik haklarına açıkça bir saldırı vardır. Bu nedenle tarafların sosyo-ekonomik durumlarına göre bir miktar manevi tazminatın davalı Maden İşleri Sendikası ile aynı sendikanın Kırka şubesi başkan ve yönetim kurulu üyelerinden alınarak davacılara verilmesi görüşünde olduğumuzdan davanın reddine ilişkin yerel mahkeme kararının onanmasına ilişkin sayın çoğunluğun kararına katılamıyoruz. 18.05.2000 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy