(3030 S. K. m. 6, 7) (6183 S. K. m. 54)
Dava: Davacı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili Avukat Neşe Durgun tarafından, davalılar ASKİ Genel Müdürlüğü ve Şenpel İnşaat Taahhüt Ticaret Sanayi ve İthalat İhracat Ltd. Şti. Aleyhine 26.5.1999 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem sonucu uğranılan zararın ödetilmesinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; istemin kısmen kabulüne dair verilen 13.4.2000 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: Dava, davalı şirket tarafından yapılan kanalizasyon inşaatında niteliksiz malzeme kullanılması nedeniyle yolda oluşan çökmelere karşılık Aykome Yönetmeliğinin 22/c maddesi uyarınca hesaplanan 805.775.760 liranın yasal faiziyle birlikte alınması istemine ilişkindir.
Yerel mahkemece, davalı ASKİ hakkındaki dava hakemde görüleceğinden mahkemenin görevsizliğine, 274.085.449 liranın davalı şirketten alınmasına karar verilmiştir. Davacı vekili, istemin kısmen kabulü nedeniyle hükmü temyiz etmiştir.
Büyükşehir Belediyesinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında 3030 sayılı Yasanın 6. maddesinde Büyükşehir Belediyelerinin görevleri sayılmıştır. 7. maddesinde de alt yapı hizmetlerinin, Büyükşehir Belediyesi Başkanlığında hazırlanacak bir yönetmeliğe göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
Bu hükme dayanılarak hazırlanan Büyükşehir Belediyesi Koordinasyon Merkezleri ve Fon Yönetmeliğinin 34. maddesine dayanılarak kabul edilen Ankara Büyükşehir Belediyesi Alt Yapı ve Koordinasyon Merkezi Kuruluş, Görev, Yetki, Çalışma ve Usulleri Yönetmeliğinin (Aykome Yönetmeliği) 22. maddesinin c bendinde ...Kazıdan çıkan hafriyatın dolguda kullanılması halinde kazının metre küp birim fiyatının beş katı ceza alınır ve aynı maddenin (J) bendinde ise, kazılan yerin bir süre sonra çökmesi halinde çöken kısmın bedeli ilgili müdürlüklerce ve Aykome'ce hazırlanan keşife göre üç kat cezalı tahsil edilir hükümleri yer almaktadır. Maddenin diğer bentlerinde de yapılan işin beş veya on katı ceza alınacağı, 28. maddede de, usulüne uygun yapılmayan inşaatlarda uyarıya uyulmadığında 22. maddede öngörülen Müeyyidelerin uygulanacağı belirtilmiştir. Böylece 22. maddenin tazmin esasına dayalı bir hüküm olmayıp, ceza hükmü olduğu kabul edilmek gerekir.
Tazminat, verilen zararın karşılanmasını içerir. Mal varlığındaki azalmayı gidermeye yöneliktir. Oysa hükme dayanak yapılan 22. maddede; oluşan zararın aynen değil, maddede belirtilen oranlarda artırılarak alınması kabul edildiği için de bu madde de öngörülen yaptırım bir ceza niteliğindedir.
Öte yandan belediyelere ait vergi, resim, harç ve para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'un 1. maddesi uyarınca, bu yasanın 54 ve devamı maddelerinde açıklanan yönteme göre ödetilecektir. Bu nedenle, davacının 6183 sayılı Yasanın hükümlerine göre işlem yapması gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir. Yerel mahkemece bu yön gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 19.12.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy