(6183 S. K. m. 1, 54) (3030 S. K. m. 6, 7)
Dava: Davacı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili Avukat N. Durgun tarafından, davalılar Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. aleyhine 9.9.1998 gününde verilen dilekçe ile davalıların Aykome yönetmeliğine aykırı dolgu malzemesi kullanması nedeniyle cezalı bedelin ödettirilmesinin istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davalı Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. hakkındaki davanın husumetten reddine, diğer davalı hakkındaki davanın kısmen kabulüne dair verilen 11.3.1999 günlü kararın Yargıtay'da duruşmalı olarak incelenmesi davalılardan İnmak İnş. Tur San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 19.2.2002 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine taraflardan kimsenin gelmediği görüldü, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: Dava, davalılar tarafından yer altı kablo döşemesi sırasında, kazıdan çıkan malzemenin doldurularak Aykome Yönetmeliğinin 22. maddesi uyarınca hesaplanan cezalı miktarın ödettirilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davalılardan Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü hakkındaki dava husumetten reddedilmiş, diğer davalıya yönelik dava kısmen kabul edilmiş, karar aleyhine hüküm kurulan davalı İnmak İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir.
Büyükşehir Belediyesinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında 3030 sayılı Yasanın 6. maddesinde Büyükşehir Belediyelerinin görevleri sayılmıştır. 7. maddesinde de alt yapı hizmetlerinin, Büyükşehir Belediyesi Başkanlığında hazırlanacak bir yönetmeliğe göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
Bu hükme dayanılarak hazırlanan Büyükşehir Belediyesi Koordinasyon Merkezleri ve Fon Yönetmeliğinin 34. maddesine dayanılarak kabul edilen Ankara Büyükşehir Belediyesi Alt Yapı ve Koordinasyon Merkezi Kuruluş, Görev, Yetki, Çalışma ve Usulleri Yönetmeliğinin (AYKOME yönetmeliği) 22. maddesinin c bendinde "...Kazıdan çıkan hafriyatın dolguda kullanılması halinde kazının metre küp birim fiyatının beş katı ceza alınır" ve aynı maddenin (J) bendinde ise, "kazılan yerin bir süre sonra çökmesi halinde çöken kısmın bedeli ilgili müdürlüklerce ve AYKOME'ce hazırlanan kesife göre üç kat cezalı tahsil edilir" hükümleri yer almaktadır. Maddenin diğer bentlerinde de yapılan işin beş veya on katı ceza alınacağı, 28. maddede de, usulüne uygun yapılmayan inşaatlarda uyarıya uyulmadığında 22. maddede öngörülen "Müeyyidelerin" uygulanacağı belirtilmiştir. Böylece 22. maddenin tazmin esasına dayalı bir hüküm olmayıp, ceza hükmü olduğu kabul edilmek gerekir.
Tazminat, verilen zararın karşılanmasını içerir. Mal varlığındaki azalmayı gidermeye yöneliktir. Oysa hükme dayanak yapılan 22. maddede; oluşan zararın aynen değil, maddede belirtilen oranlarda artırılarak alınması kabul edildiği için de bu madde de öngörülen yaptırım bir ceza niteliğindedir.
Öte yandan belediyelere ait vergi, resim, harç ve para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'un 1. maddesi uyarınca, bu yasanın 54 ve devamı maddelerinde açıklanan yönteme göre ödetilecektir. Bu nedenle, davacının 6183 sayılı Yasanın hükümlerine göre işlem yapması gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir. Yerel mahkemece bu yön gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 19.2.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy