(818 S. K. m. 41, 60)
Dava: Davacı Hazine vekili Avukat Hülya Tarım tarafından, davalı S... Kum Ticaret A.Ş. aleyhine 23.11.2000 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen 21.3.2001 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Dava, tazminat istemine ilişkindir. Davacı kamu kurumu mülkiyetinde bulunan yerden kaçak olarak alınan kumun bedelinin ödetilmesini talep etmiştir. Davacının arzın sahibi olarak kaçak kum alınması nedeniyle haksız el atmanın önlenmesi, zararın tazmini ve eski hale getirme bedelini isteme hakkı vardır. Bu kalem isteklerden birini veya birkaçını talep etmek davacının seçeceği bir yöntemdir. Davacı seçimlik hakkını kullanarak tazminat istediğine göre talebin zamanaşımına uğradığından söz edilemez. Kaldı ki davacı bir kamu kurumu olduğundan bu tür kurumların uğradıkları zararın giderimi için yetkili makamın oluru gerekir. Zamanaşımının başlangıcı için zararın öğrenilmesi yeterli olmayıp yetkili makamın olur vermesi gerektiğinden ve somut olayda yukarıda açıklanan şekilde yetkili makamın oluru bulunmadığından da zamanaşımı dolmamıştır. Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek işin esası incelenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 28.3.2002 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Davacı, davalının devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerden kum alması nedeniyle önceki davada saklı tuttuğu miktar için bu davayı açmış, mahkemece davanın zamanaşımına uğradığı gerekçesi ile reddine karar verilmiş, dairemizce yerel mahkeme kararı yukarıdaki gerekçe ile bozulmuştur.
Davacı, ilk davadan önce tespit yaptırmış, bu tespit sırasında bilirkişi alınan malzemenin 6100 m3 olduğunu, m3 birim fiyatının 160.363TL/m3 bulunduğunu, 978.215 liralık zarar olduğunu belirlemiş, davacı da bu belirlemelere göre talepte bulunmuştur. Önceki davanın yargılanması sırasında alınan bilirkişi raporunda birim fiyatının 420.138 TL/m3 olarak tespit edilmesi gerektiği bildirilince, bu birim fiyatı farkı nedeniyle ek dava açılmış bulunmaktadır.
Davacının, arazisine üçüncü kişinin el atmasından doğan dava haklarından hangisini kullanırsa kullansın, davalının kullanmaya devam etmemesi koşulu ile zamanaşımının başlangıcı zararın verildiği tarihtir. Zamanaşımının başlangıcını eski hale getirme isteğinin yerine getirilmemiş olması engellemez. Ayrıca zamanaşımının başlaması için kamu kurumunun başındaki kişinin olayı öğrenmesi esas ise de, eldeki davada önceki davanın açılması aşamasında emir vermeye yetkili kişi gerekli bilgileri alıp emir vermiş olacak ki o davada açılmış bulunmaktadır. Bu yazılanlar ışığında yerel mahkemenin zamanaşımı nedeniyle davayı reddetmiş olmasını uygun bulduğumdan bozma kararına katılamıyorum.
Olayda zamanaşımının gerçekleşmediğinin kabul edilmesi halinde ise: Ek davanın gerekçesi ve işin esasının incelenmesine dair bozma kararının dayanağı, ilk davada fazlaya dair hakkın saklı tutulmasıdır. Tespitte bulunan değerler aynen benimsenerek ilk davadaki dilekçeye yazılmıştır. Özellikle dikkat edilmesi gereken husus tespitteki değerlerin uygun bulunmadığının dilekçede belirtilmemiş oluşudur. Gerek miktar, gerekse miktara etkili olan unsurlar benimsenerek dava açıldıktan sonra, birim fiyatının yeni bilirkişi tarafından farklı biçimde bildirilmesi sonucu doğan farkın istenmesi taleple bağlılık ilkesine ters düşer. Fazlaya dair isteğin saklı tutulmuş olması da bu bakımdan önemli değildir. Davacı kurumun dava açmaya yetkili kıldığı avukat tarafından istek her şeyi ile belirlendikten sonra, bu isteğin artırılması mümkün bulunmadığından davanın esas bakımından da reddedilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yazılan nedenlerle bozma kararına katılamıyorum.28.3.2002(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy