(5846 S. K. m. 67) (1086 S. K. m. 455)
Dava: Davacı tarafından, davalı Milliyet AŞ ve diğerleri aleyhine 19.9.1994 gününde verilen dilekçe ile Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına davalıların aykırı davranışı nedeniyle 150.000.000 manevi, 200.000.000 lira maddi tazminat ve yayın istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; Aydın hakkındaki davanın husumetten reddine, diğer davalılara yönelik davada 150.000.000 lira manevi tazminata ve yayına hükmedilmesine, maddi tazminat istemi konusunda karar vermeye yer olmadığına dair verilen 17.4.2000 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili ve verilen tavzih kararının temyizen incelenmesi de davacı vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Diğer temyiz itirazlarına;
Dava, Fikir ve Sanat Eserleri Yasası'na aykırı davranmaktan dolayı uğranılan zararın ödettirilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davalılardan Aydın hakkındaki davanın husumetten reddine, maddi tazminat istemi atiye terk edildiğinden karar vermeye yer olmadığına, manevi tazminat isteminin diğer davalılar bakımından kabulüne dava konusu Atatürk Posterinin FSEK. nun 67. maddesi gereğince davacı eseri olduğunun ve eserin eksik yayınlandığının ilanen duyurulması ve eserin asıl nüshasının makul ölçüler dahilinde yayınlanmasına karar verilmişse de, davacı yanın 7.9.2000 günlü tavzih dilekçesi ile karardaki makul ölçüler dahilinde ibaresinin müphem olup, açık olmadığı ileri sürülerek tavzih isteminde bulunulmuş, bunun üzerine tavzih kararı verilerek adı geçen ibare ve eserin değişiklik yapılmamış isim ve imzayı ihtiva eder şekilde davaya konu poster ile aynı büyüklükte ve 29 Ekim veya 10 Kasım tarihli nüshalarında yayınlanmasına şeklinde tavzih edilmiş; verilen karar ve tavzih kararı davacı ve bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
Tavzih, bir hükmün müphem veya birbirine aykırı fıkraları içermesi halinde gerçek anlamın meydana çıkartılması amacıyla başvurulan hukuki bir yol olup, sadece hükmün açıklanmasından ibarettir. Bu nedenle tavzih yolu ile hüküm değiştirilemez, hükmün gerçek anlamı ortaya konularak yanlış anlaşılma ve değiştirilmesi engellenir. (HUMK. 455) Somut olayda davacı kendisine ait Atatürk tablosunun izni alınmadan ve eksik olarak davalı gazete ekinde kullanıldığını belirterek maddi ve manevi tazminat ile hükmün yayınlanması istemlerinin yanı sıra FSEK. nun 67. maddesine göre eserin aynı gazetede imzalı olarak ve değiştirilmemiş şekli ile yayınlanmasını istemiştir. Yerel mahkeme ise kararında son istem yönünden eserin asıl nüshasının makul ölçüler dahilinde yayınlanmasına biçiminde hüküm kurmuştur. Daha sonra bu istem kaleminin açık olmayışı nedeniyle davacının tavzih istemi kabul edilerek, aynı istem ve eserin değişiklik yapılmamış isim ve imzayı ihtiva eder şekilde davaya konu poster ile aynı büyüklükte ve 29 Ekim veya 10 Kasım tarihli nüshalarında yayınlanmasına şeklinde tavzih edilmiştir. Tavzih kararı ile hüküm değiştirilemeyeceği halde, mahkemece gün tayini suretiyle tavzih talebinin dışına çıkarak önceki kararı değiştirici mahiyette karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, tarafların diğer temyiz itirazlarının yukarıda (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle reddine ve peşin alınan harçların istek halinde geri verilmesine 17.05.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy