(2709 S. K. m. 135) (506 S. K. m. 1)
Davacı H. Engüzel vekili Avukat İ. Koçana tarafından, davalı İzmir İnşaat Sanatkarları Odası Başkanlığı aleyhine 15.2.2000 gününde verilen dilekçe ile üyeliğin sona erdiğinin tespitinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.2.2001 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili E. Çam tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, tespit istemine ilişkindir. Davacı davalı esnaf odasına kayıtlı üye iken mesleğiyle ilgili "Mermerciler odası" kurulması üzerine davalı üyeliğinden istifa ederek öteki odaya üye olduğunu, istifasının davalı tarafından kabul edilmediğini belirterek davalı esnaf odasındaki üyeliğinin sona erdiğinin tespitini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Anayasanın 135. maddesine göre, meslek kuruluşları kamu kurumu niteliğindedir. Aynı düzenleme 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Yasasının 1. maddesinde de yer almıştır. Uyuşmazlık Mahkemesinin 24.12.1980 gün ve 1980/7-7 sayılı kararında, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yönetsel yapı içinde bulunan ve kamu hizmeti gören idari birimler olduğu, meslek odalarına kayıt işlemlerinin ise idari işlem niteliği taşıdığı belirtilmektedir.
Somut olayda kamu kurumu niteliğinde olan davalıya husumet yöneltilerek kurumu kayıt ve üyelikten ayrılma işlemleri bakımından belli doğrultuda idari işlem tesis etmeye zorlayıcı hüküm kurulması amaçlandığına göre talep ve işlemin idari nitelik taşıdığı kabul edilmelidir. Bu tür uyuşmazlık ise idari yargı yerinde görülür. Bir mahkemenin görevli olup olmadığı hususu kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese de re'sen nazara alınır. Şu durum karşısında mahkemece, yargı yolu bakımından dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 24.9.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy