(2709 S. K. m. 135) (5590 S. K. m. 1)
Dava: Davacı Süleyman Topsakal ve S. Hilmi Bilir vekili Avukat A. İhsan Yılmaz tarafından, davalı Ticaret Odası Başkanlığı aleyhine 9.5.2000 gününde verilen dilekçe ile işin terkedilmiş olması nedeniyle Ticaret Odasındaki kaydın terkin edilmesinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 23.11.2000 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Dava, davacıların ticaret odası üyeliklerinin 30.7.1996 tarihinde sona erdiğinin tespiti ile kayıtlarının silinmesi isteğine ilişkindir.
Anayasanın 135. maddesine göre, meslek kuruluşları kamu kurumu niteliğindedir. Aynı düzenleme 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları.... hakkındaki Kanunun 1. maddesinde de yer almıştır. Uyuşmazlık Mahkemesinin 24.12.1980 gün ve 1980/7-7 sayılı kararında, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yönetsel yapı içinde bulunan ve kamu hizmeti gören idari birimler olduğu, odalara kayıt işlemlerinin ise idari işlem niteliği taşıdığı belirtilmektedir.
Somut olayda kamu kurumu niteliğinde olan davalıya husumet yöneltilerek, üyelik kaydının sona erdiğinin tespiti ve silinmesi istendiğine göre, talep ve işlemin idari nitelik taşıdığı kabul edilmek gerekir. Bu duruma göre, bu tür bir uyuşmazlık idari yargı yerinde görülmelidir. Bir mahkemenin görevli olup olmadığı hususu kamu düzenine ilişkin olup, açıkça veya hiç ileri sürülmese de re'sen dikkate alınır. Şu durum karşısında mahkemece, yargı yolu bakımından dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 4.10.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy