(818 S. K. m. 41, 44, 50)
Dava: Davacı Milli Eğitim Bakanlığı vekili Avukat G. Boyacı tarafından, davalı A. Özturan ve diğerleri aleyhine 16.10.1997 gününde verilen dilekçe ile rücuan tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalılar Ö. Kolbaş, A. Özturan ve H. Daşkın hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına, diğer davalılar yönünden davanın reddine dair verilen 20.3.2001 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili Avukat İ. Oğuz tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: Dava, müteselsil sorumlu sıfatı ile üçüncü kişiye ödenen paranın haleflik esasınca rücuan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı Milli Eğitim Bakanlığı, davalıların kusurları sonucu meydana gelen iş kazası ile döner sermaye işçisinin sakat kalmasına neden olduklarını, bu nedenle iş mahkemesi kararı ile SSK'na ödenen tazminatların davalılardan rücuan tazminine karar verilmesini istemiştir.
Davalılar A. Özturan, Ö. Kolbaş ve H.R. Daşkın aynı konuda aleyhlerine Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/478 esas sayılı dosyası ile açılan davanın sorumlulukları bulunmadığından ret edildiğini, kesin hüküm nedeni ile davanın reddine, diğer davalı M. Gök olayın olduğu tarihte mutfakta görevli müdür yardımcısı ve nöbetçi öğretmen olmaması nedeni ile, diğer davalı ahçı M. Yazıcı ise, kusuru olmadığından ayvanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.
Mahkemece, davalılardan A. Özturan, Ö. Kolbaş ve H.R. Daşkın hakkındaki davanın takipsiz bırakılması nedeni ile açılmamış sayılmasına, diğer davalılarında kusurları bulunmadıklarından haklarında açılan davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkeme iki bilirkişi raporu almış; birinci bilirkişi Avukat T. Canpolat 24.12.1998 tarihli raporunda, Antalya İş Mahkemesinin 1994/69-700 sayılı dosyası ile davacı idare üzerinde bırakılan %80 oranındaki kusurun, kaçta kaçının mutfakta gerekli araç ve gereç bulundurmayan idarede, kaçta kaçının geçici işçiyi mutfakta görevlendirilip, gerekli denetimi yapmayan işyeri teknik müdür yardımcısı M. Gök'te, kaçta-kaçında işçiyi kıyma makinasında çalıştıran gerekli uyarıda bulunmayan ahçı M. Yazıcı' da bulunduğunun iş güvenliği uzmanlarınca belirleneceğini belirtmiş, işgüvenliği uzmanlarından oluşan üç kişilik bilirkişi kurulundan alınan 11.10.1999 tarihli rapor ile, İş Kanunu ve işçi Sağlığı ve iş Güvenliği Tüzüğüne göre iş kazasının meydana geldiği okulun yemekhanesinde bulunan kıyma makinasına et koyarken tokmak bulundurma zorunluluğuna uymayarak işçinin kıyma makinasına sol elinin parmaklarını kaptırarak %30,2 işgücü kaybına neden olan işveren Milli Eğitim Bakanlığının %75 oranında, davalı öğretmenler ile ahçının işveren olmamaları nedeni ile kusurlu olmadıkları, kazada yaralanan işçinin de elini kıyma makinasına sokarak %25 oranında kusurlu olduğu açıklanmıştır.
Antalya İş Mahkemesinin 1994/69-700 sayılı dosyası içindeki bilirkişi raporuna göre; yeni bir iş verirken gerekli eğitimi, teknik bilgi ve tehlikeleri hakkında bilgi vermeyen ve tokmak bulundurmayan iş veren Milli Eğitim Bakanlığının %80 oranında, dikkatsiz ve tedbirsiz davranan işçinin %20 oranında kusurlu, Ankara 7. İş Mahkemesinin 1993/1124 Esas, 1994/511 Karar sayılı dosya içindeki bilirkişi raporuna göre de, iş verenin %75 oranında, işçinin %25 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir. Daha önceden aynı konuda, davacının davalı okul müdürü A. Özturan, müdür yardımcıları olan diğer davalılar Ö. Kolbaş ve H.R. Daşkın hakkında açtıkları Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/478 Esas, 1996/1096 Karar sayılı davada kusur raporu alınmamış ise de, mahkemenin gerekçeli kararında, ahçı M. Yazıcı ve yemekhaneden sorumlu müdür yardımcısı M. Gök bu davada taraf olmasa da aşçıbaşının kıyma makinasını nasıl kullanacağı konusunda yaralanan işçiyi uyarmadığı için, yemekhaneden sorumlu müdür yardımcısının da mutfakta dikkatli çalışması konusunda işçiyi uyarmadığı için sorumlu olduklarını açıklamıştır.
Zarar verici eylemin kaynağı, kıyma makinasını kullanırken tokmak bulundurulmaması ve yeni bir işle görevlendirilen işçiye yeni işi ile ilgili yeterli teknik eğitim, bilgi ve tehlikeleri hakkında uyanda bulunulmamasıdır. Bu görevlerini yerine getirmeyenlerin sorumlu olacağı aşikardır. Davacı idarenin mutfakta tokmak bulundurmaması nedeni ile kusurunun olması, davalıların kusurunu kaldırmaz.
Davalılardan müdür yardımcısı M. Gök, olayın meydana geldiği tarihte mutfaktan sorumlu teknik müdür yardımcısı olmadığını savunduğundan, bu durumunda araştırılması gerekmektedir.
Mahkemece yapılacak iş, olayda davacı idarenin, davalı aşçı M. Yazıcı ile mutfaktan sorumlu teknik müdür yardımcısı M. Gök'ün bu somut olaya etkili olacak kusurlarının bulunup-bulunmadığının belirlenip, davacı idarenin kusuru oranında BK.nun 44. maddesi uyarınca bir indirim yapıldıktan sonra sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.
Yukarıda açıklanan yönlerin gözardı edilerek, yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA; 12.11.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy