(743 S. K. m. 702) (4721 S. K. m. 778) (818 S. K. m. 66)
Davacı Şenay vekili avukat Mustafa tarafından, davalı Durdu aleyhine 4.10.2001 gününde verilen dilekçe ile dava konusu ziynetlerin aynen iadesi veya bedellerinin tahsilinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen 6.6.2002 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, gayriresmi eşler arasındaki ziynet alacağının aynen veya bedeli üzerinden ödettirilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem reddedilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Davacı, gayriresmi eşi olan davalıya kendisine düğünde takılan dava konusu altınları ticarethanesinde sermaye olarak istemesi sonucu verdiğini, ancak geri ödenmediğini belirterek ödünç verdiği altınların aynen, mümkün olmazsa bedeline hükmedilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, tarafların 1996 yılı mart ayında ayrıldıklarını, davanın istihkak davası niteliğinde olup ayrılık gerçekleşmeden önce verildiğini; her ne kadar mülkiyete dayalı davalarda zamanaşımı söz konusu olmazsa da altınların elden çıktığı ve telef olduğu öğrenildiğine göre Borçlar Kanunu'nun 66. maddesi gereği davacının bu eşyaların telef olduğunu öğrenmeden itibaren bir yıl içinde dava açmadığından, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Yerel mahkeme kararında da belirtildiği üzere kişinin eşya üzerindeki mülkiyet, hakkı zamanaşımı ile sona ermez. Ancak misli olmayan bir eşyanın elden çıkmasının kesin olduğu durumlarda sahibinin artık o eşyayı aynen isteme hakkı ortadan kalkar ve istem bedele dönüşür. Ne var ki, somut olayda, davaya konu edilen şey ziynet eşyası olup misli eşya niteliğindedir. Misli eşyanın aynı cins ve nitelikte başka emsali ile yerine konulabilmesi olanaklı bulunmasına göre, artık zamanaşımından da söz edilemez. Şu durumda işin esasına girilerek varılacak sonuca göre bir hüküm kurmak gerekirken yazılı gerekçe ile zamanaşımından davanın reddi usul ve yasaya aykırı görüldüğünden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı tarafın temyiz itirazlarının şimdilik incelemesine yer olmadığına ve temyiz eden davacıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 6.3.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy