(2004 S. K. m. 120) (1086 S. K. m. 18)
Dava: Davacı Kuveyt Türk Evkaf Finans Kurumu AŞ vekili Avukat Bekir Halaçoğlu tarafından, davalı Kocaeli Valiliği aleyhine 14.12.2000 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.9.2001 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: 1- Dava, İİK. 120. maddesi gereğince alınan yetki belgesine istinaden davacının borçlusu Uzka İnş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti.ne ait alışveriş merkezinin davalı idare tarafından kiralanması nedeniyle alacağı kira bedelinin icra dosyasında haczi nedeniyle davacı alacaklıya ödenmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istem reddedilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.Davacı kira bedelini istemiştir. Davalı, deprem nedeniyle el konulan ve sonra kiralanan binanın hazinenin taşınmazı üzerine izinsiz yapıldığından Uzka İnş. Taah.San. Tic.Ltd.Şti. aleyhine Kocaeli 1. Asliye Hukuk mahkemesinin 1999/27 esas sayılı "El atmanın önlenmesi ve Kal" davası açıldığını ve davanın derdest olduğunu, kesinleşmiş bir alacak olmadığından davacıya kira bedeli ödenmeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Dosya kapsamına göre Uzka İnş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti. tarafından inşa edilen Gulfstar alışveriş merkezi binasına deprem nedeniyle davalı idare el koymuş, daha sonra 22.8.2000 tarihli kira sözleşmesi ile Uzka şirketi lehine 252.122.522.000 TL. kira bedelinin tahakkuk ettirildiği bildirildiği halde 8.11.2000 tarihli yazı ile herhangi bir kira bedeli ödenmeyeceği belirtilmiştir. Maliye Bakanlığı tarafından Uzka İnş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti. aleyhine açılan "El atmanın önlenmesi Kal" davasının sonucuna ve oradaki tespitlere göre bu davada kira alacağı olup olmadığı ve miktarı belirleneceğinden anılan dava sonucu beklenerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.Anılan yön gözetilmeden yazılı gerekçeyle verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
2- Davalı, davacının Uzka İnş.Taah. San.Tic.Ltd.Şti'nden alacağının muvazaalı olduğunu ileri sürmüştür. Şu durumda, alacağın muvazaalı olup olmadığı iddiası da incelenmelidir.Anılan yön gözetilmeden verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın (1) ve (2) nolu bentlerde gösterilen nedenlerle BOZULMASINA; 13.3.2003 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Davacı, Uzka İnş.San. ve Tic.Ltd.Şirketinden alacaklı olduğunu, bu alacağı nedeniyle adı geçen şirketinde, davalıdan alacağı bulunduğunu, borçlu şirket aleyhine yapılan takibin kesinleşmesi üzerine borçlu şirketin, davalıdaki alacağının alınması için İİK.nun 120. maddesi uyarınca yetki verildiğini belirterek, alacağın ödetilmesini istemiştir. Mahkemece istem kabul edilmiş, kararın davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, dairece bozulmuştur. Bozma nedenine katılamıyoruz. Şöyle ki; Uzka Ltd.Şirketinin, davalıdan kira alacağı bulunduğu, bu kira alacağının da yanlar arasında yapılan sözleşmeye dayandığı tartışmasızdır. Bu konuda, şirketle davalının yetkili kıldığı kişilerce yapılmış 22.8.2000 günlü kira sözleşmesi de bulunmaktadır.Bozma ilamında, davalının borçlu şirket aleyhine açtığı el atmanın önlenmesi ve yıkıma ilişkin olan davanın sonucunun beklenmesi öngörülmektedir. Gerçekten, davalının açtığı bu tür bir dava mevcut olup, henüz sonuçlandırılmamıştır. O davada davalı, yerin denizin doldurması ve böylece devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu, böylece inşaatında kaçak olduğu iddia edilmektedir.Görüldüğü üzere bu dava, mülkiyet hakkına dayanmaktadır. Yerin mülkiyetinin Hazineye ait bulunduğu zaten tartışmasızdır. Çünkü, inşaatı yapan yeri 49 yıllığına kiralamıştır ve bu amaçla üzerinde bina yapmıştır.
Zaten davacı, bu nedenlere dayanarak daha önce Kocaeli Asliye Birinci Hukuk Mahkemesinde, yerin denetim hüküm ve tasarrufu altında olması nedeniyle, davalının alacaklı olduğu Uzka Şirketi ile yapılan kira sözleşmesinin geçersiz olduğu ve bu şirketin kira alacağı bulunmadığının tespiti için açtığı dava, 28.6.2001 günlü kararla reddedilmiş ve temyiz aşamasından da geçerek kesinleşmiştir. Böylece, Uzka şirketinin alacaklı olduğu sabit olmuştur. Hatta Hazine, bundan önce mahkemeye başvurmak suretiyle, ödeme yapılacak alacaklının sıfatında duraksama olduğunu belirterek, tevdi yeri tayinini istemiş ve Kocaeli Birinci Sulh Hukuk Mahkemesince, 9.10.2000 günlü kararla, şimdi dava konusu edilen miktar Vakıflar Bankasına yatırılmıştır.Hazinenin buna karşın, alacağı geciktirmek ve bazı duraksamalar yaratmak için, açtığı davanın eldeki bu dava için bekletici sorun yapılması, her iki davanın konu ve kapsamlarının ayrı ayrı olması nedeniyle doğru değildir. O dava bir mülkiyet davasıdır ve mülkiyet konusunda uyuşmazlıkta yoktur. Yer kaçak yapılmışsa, onun yaptırımı, kirayı ödememek olamaz. Davalı, kaçakta olsa bu yeri kullanmıştır. Bundan dolayı da zenginleşmiştir. Kullandığı zaman, kaçak olduğunu ileri sürmeyip, şimdi böyle bir savunmaya dayanması da iyi niyet kuralları ile bağdaşmaz.Bir diğer bozma nedeni de davacının alacağının danışıklı olduğudur. Bu husus, doğru olmadığı, soyut bir savunma olduğu gibi, davacı alacağı devreden şirkete borçlu olduğuna göre, davacı ile borçlu şirket arasındaki muvazaa savunmasının da, sonuca etkisi bulunmamaktadır. En azından bu olayda göz önünde tutulacak bir savunma olarak kabul edilemez.Bu nedenlerle bozma kararına katılamıyoruz.
Full & Egal Universal Law Academy