(1086 S. K. m. 275)
Dava: Davacı Klasis Eğlence Tur. İşl. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat H. Hüseyin Ünal tarafından, davalı Turizm Bakanlığı aleyhine 24/6/1998 gününde verilen dilekçe ile borçlu olmadığının tespitinin, birleşen davada davacı Turizm Bakanlığı vekili Avukat Ömer Oktar tarafından davalı Klasis Eğlence Tur. İşl. Ve Tic. A.Ş. aleyhine 26/11/1998 gününde verilen dilekçe ile katkı payı alacağının istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; dava ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen 12/3/2002 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraflar vekillerince süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2-Birleşen davanın davacısı Turizm Bakanlığı'nın diğer temyiz itirazına gelince; davacı vekili dava dilekçesinde davalı şirketin işlettiği talih oyunu salonlarından Holiday İnn Crowne Plaza oteline ait salon için 1997 yılına ait 43.600 ABD Doları, 1998 yılına ait 1.288 ABD Doları, Mega Kiriş Oteline ait salon için de 1994,1996,1997,1998 yılına ait toplam 124.086 ABD Doları olmak üzere 168.974 ABD Doları tutarındaki katkı payının ödemediğini belirterek, bu bedelin davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak dava kısmen kabul edilmiş, karar taraflarca temyiz edilmiştir. Karara dayanak alınan 17/5/2000 tarihli bilirkişi raporunda: Mega Kiriş Oteline ait talih oyunu salonu 1994 yılı katkı payı borcu 50 adet oyun makinesi için 40.000 ABD Doları olarak belirtilmiştir. Oysa dosya içinde bulunan Turizm Bakanlığı İşletmeler Genel Müdürlüğü'nün 8/11/1993 tarih yazısı gereği, oyun makineleri katkı payı olarak 11, 15 adet makine için 15.000 ABD Doları, sonraki her makine için 800 ABD Doları alınması gerekmektedir. Şu durumda 50 adet oyun makinesi için toplam 43.000 ABD Doları katkı payı alınması gerekir. Bu yön gözetilmeden 1994 yılı için 40.000 ABD Doları katkı payına hükmedilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.
3-Davacı Klassis Eğlence Turizm İşletmecilik ve Ticaret A.Ş.'nin diğer temyiz itirazlarına gelince; davacı şirket vekili dava dilekçesinde, Mega Kiriş Oteline ait talih oyunu salonunda Bakanlıkça 1995 yılında 80 makine için izin verildiğini, ancak 1996 yılında 80 makineden 15 adedinin davacı şirkete ait Holiday İnn Oteli talih oyunları salonuna götürüldüğünü ve bu hususun Bakanlığa bildirildiğini ve bakanlıkça 13/3/1996 tarih ve 636 sayılı durum tespit raporu ile salonda 65 makinenin bulunduğunun tespit edildiğini, Holiday İnn Oteline götürülen makineler için katkı payının bu otel adına Bakanlığa yatırıldığını, bu nedenle aynı makineler için 1996 yılı için 42.000 Dolar katkı payı istenemeyeceğini; keza 1997 yılında, 65 olan makine sayısının 20'ye düşürüldüğünü ve 45 makinenin Bakanlığa bilgi verilerek Holiday İnn Casinosuna götürülerek katkı paylarının bu casino adına yatırıldığını, bu nedenle 1997 yılına ait 24.000 Dolar katkı payı talebinin de yersiz olduğunu, yine Mega Kiriş Oteli talih oyunları salonunun 3/11/1997 tarihinde kapatılarak Turizm Bakanlığına ve diğer mali ve idari kuruluşlara bildirildiğini ve bu hususu Bakanlıkça da tespit edildiğini, bu nedenle 1998 yılı için 42 günlük 15.086 Dolar katkı payı isteminin dayanaksız olduğunu; Holiday İnn Oteli talih oyunları salonu yönünden ise: İşletme izninin 123 makine olduğunu 1997 yılı için 123 olan makine izninin yanında Mega Kiriş Otelinden getirilen 60 adet makine ile birlikte makine sayısının 183 olduğunu ayrıca 27 adet makinenin de Bakanlığa bildirilerek iç piyasadan satın alındığını ancak bunların 109 adedinin notere mühürletilmek suretiyle işletme dışı bırakıldığını, işletme dışı bırakılan makineler için 43.600 Dolar katkı payı istenmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu; 1998 yılı için ise, noter mühürlü makinelerde işletmeye alınarak 210 makineye ait katkı payı yatırıldığını, talih oyunları salonlarının yasa ile kapatılmasından sonra yapılan tespite göre istenen 1.288 ABD Doları katkı payının da istenemeyeceğini belirterek davalı Bakanlığa katkı payı borcunun olmadığının tespitini istemiştir.
Dosyadaki kanıtlar incelendiğinde; İşletmeler Genel Müdürlüğü Kontrolörü tarafından düzenlenen 13/3/1996 tarih 636 sayılı durum tespit raporuna göre Mega Kiriş Oteli talih oyunları salonunda yapılan 29/9/1995 tarihli tespitte 65 adet oyun makinesi bulunduğu, işletme belgesine göre bulunması zorunlu olan 15 adet makinenin davacı şirketçe işletilen İstanbul Holiday İnn Crown Plaza Otelinin talih oyunları salonuna götürüldüğünün muhasebe sorumlusu Alaattin Beyazkılınç tarafından ifade edildiği belirtilmiştir. Kemer Noterliğinin 1/10/1996 tarihli düzenleme şeklindeki tespit tutanağına göre davacının işlettiği Kemer İlçesi Kiriş Mevkiinde bulunan "Casino Vega" isimli oyun salonundaki 45 oyun makinesi kullanılamayacak vaziyette iple bağlanarak mühürlenmiştir. İşletmeler Genel Müdürlüğü kontrolünce düzenlenen 11/6/1997 tarihli işletme denetim raporunda, Mega Kiriş talih oyunu salonunda 45 adet makinenin noter tarafından mühürlendiği ve salon içerisinde tutulduğu, ancak yeniden kullanılmaya elverişli olduğu izlenimi edinildiği, bu nedenle salondan çıkartılarak başka yerde muhafazasının uygun olacağı belirtilmiştir. Yine aynı salon için kontrolörce düzenlenen 23/6/1997 tarihli durum tespit raporunda 20 makinenin işletmede bulunduğu, 45 adet makinenin ise noterce mühürlenerek kullanım dışı bırakıldığı belirtilmiştir. Böylece 45 adet makinenin kullanım dışı olduğu tutanaklardan anlaşılmaktadır. Yine, Kemer Vergi Dairesinin 17/11/1997 tarihli yoklama fişine göre davacı şirketçe işletilen Vega Casino adı altında stopaj yönünden şube olarak işletilen yeri 3/11/1997 günü terk ederek şube faaliyetine son verdiği belirtilmiştir. Ayrıca kontrolörce düzenlenen 7/11/1997 tarihli durum tespit raporunda Mega Kiriş Oteli talih oyunları salonunun işletme faaliyetine son verildiği belirtilmiştir. Beyoğlu 5. Noterliğince düzenlenen 1/10/1996 tarihli tespit tutanağında, Holiday Oteline gidilerek davacı şirket temsilcisinin isteği üzerine 110 adet makinenin otelin bir odasına kapatılarak kapısının mühürlendiği belirtilmiştir. Yine aynı oyun salonu için Turizm Kontrolörü, Polis Memuru ve Vergi Denetmeni tarafından düzenlenen tutanakta 6/11/1997 tarihinde yapılan denetimde 210 adet oyun makinesi bulunduğu ancak, bunlardan mühürlü olanlar belirtilmemiştir. Aynı salonla ilgili olarak kontrolörce düzenlenen 24/3/1997 tarihli durum tespit raporunda 137 adet oyun makinesinin noterce mühürlendiği, çalışır durumda 101 adet oyun makinesinin bulunduğu ifade edilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere tutanaklar birbiri ile çelişmektedir. Davacıya ait iki işyeri olması ve bu tür makinelerin de izinle ithal edilip sayısının davalı idarece bilinmesi itibariyle, sayısı aynı kalmakla birlikte makinelerin iki iş yerinde değişik zamanlarda kullanılıp kullanılmadığı da açıklığa kavuşturulmamıştır.
Kural olarak oyun makinelerinin oyun salonu içinde fiilen kullanılması durumunda kullanıldıkları süre için Bakanlıkça katkı payı istenebilir. Yukarıda belirtilen kanıtlardan davaya konu edilen oyun makinelerinin gerek sayı ve gerekse zaman itibariyle kullanım dışı kaldığı anlaşılmaktadır.
Şu durumda mahkemece yapılacak iş; dosyada bulunan kanıtlar itibariyle dava konusu makinelerin davaya konu yıllarda ve dava konusu yerlerde fiilen kullanılmış olup olmadığı açık biçimde belirlenmeli ve varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmelidir. Bu yön gözetilmeden dosyadaki tutanaklarla çelişen yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuş olması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda ( 2 ) nolu bentte gösterilen nedenlerle davacı-davalı Turizm Bakanlığı yararına, ( 3 ) nolu bentte gösterilen nedenlerle davacı-davalı Klassis Eğlence Turizm İşletmecilik ve Ticaret A.Ş. yararına BOZULMASINA; öteki temyiz itirazlarının ( 1 ) nolu bentte gösterilen nedenlerle reddine ve temyiz eden davacı-karşı davalı şirketten peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 28/4/2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy