(2709 S. K. m. 135)
Dava: Davacı Süleyman İ. vekili Avukat Şahin Tosun tarafından, davalı Kocaali Şoförler ve Otomobilciler Odası aleyhine 2/4/2002 gününde verilen dilekçe ile üyelik kayıt ve tescilinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19/7/2002 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı temsilcisi Süleyman A. tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Dava, tescil istemine ilişkindir. Davacılar, yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla Esnaf ve Sanatkarlar Sicili'ne kayıt yaptırdıklarını, bu işi yapabilmek için Şoförler ve Otomobilciler Odası'na da kayıt zorunluluğu bulunduğunu, davalı Şoförler ve Otomobilciler odasına üye olmak için başvurduklarını, davalının bu istemi reddettiğini, davalı Oda'ya üyeliklerinin mahkeme kararıyla tescilini istemişlerdir. Mahkemece davacıların davalı Kocaali Şoförler ve Otomobilciler Odası'na kayıt tesciline karar verilmiştir.
Anayasa'nın 135. maddesine göre, meslek kuruluşları kamu kurumu niteliğindedir. Aynı düzenleme, 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Yasası'nın 1. maddesinde de yer almıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 24/12/1980 gün ve 1980/7-7 sayılı kararında kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yönetsel yapı içinde bulunan ve kamu hizmeti gören idari birimler olduğu, odalara kayıt işlemlerinin ise idari işlem niteliği taşıdığı belirtilmektedir.
Somut olayda kamu kurumu niteliğinde olan davalıya husumet yöneltilerek kurumu kayıt işlemleri bakımından belli doğrultuda idari işlem tesis etmeye zorlayıcı hüküm kurulması amaçlandığına göre talep ve işlemin idari nitelik taşıdığı kabul edilmelidir. Bu tür bir uyuşmazlığın ise idari yargı yerinde görülmesi gerekir. Bir mahkemenin görevli olup olmadığı hususu kamu düzenine ilişkin olup, açıkça veya hiç ileri sürülmese de re'sen nazara alınmalıdır. Şu durum karşısında mahkemece, yargı yolu bakımından dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 22/4/2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy