(3030 S. K. m. 6, 7) (6183 S. K. m. 1, 54)
Davacı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili Avukat Neşe Durgun tarafından, davalılar ASKİ Genel Müdürlüğü ve A...-YAPI İnş. San. ve Tic. AŞ. aleyhine 22/5/1998 gününde verilen dilekçe ile AYKOME yönetmeliğinin 22. maddesine göre tahakkuk ettirilen 413.266.855 liranın davalılardan tahsilinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın, davalı A...-YAPI İnşaat San. ve Tic. AŞ. yönünden kabulüne dair verilen 11/5/1999 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı A...-YAPI AŞ. vekili Avukat Oktay Gündüz tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, davalı şirket tarafından yapılan kanalizasyon inşaatında niteliksiz malzeme kullanılması nedeniyle yolda oluşan çökmelere karşılık AYKOME Yönetmeliğinin 22/c maddesi uyarınca hesaplanan 413.266.865 liranın yasal faiziyle birlikte alınması istemine ilişkindir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekili, istemin kısmen kabulü nedeniyle hükmü temyiz etmiştir.
Büyükşehir Belediyesinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında 3030 sayılı Yasanın 6. maddesinde Büyükşehir Belediyelerinin görevleri sayılmıştır. 7. maddesinde de alt yapı hizmetlerinin, Büyükşehir Belediyesi Başkanlığında hazırlanacak bir yönetmeliğe göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
Bu hükme dayanılarak hazırlanan Büyükşehir Belediyesi Koordinasyon Merkezleri ve Fon Yönetmeliğinin 34. maddesine dayanılarak kabul edilen Ankara Büyükşehir Belediyesi Alt Yapı ve Koordinasyon Merkezi Kuruluş, Görev, Yetki, Çalışma ve Usulleri Yönetmeliğinin (AYKOME yönetmeliği) 22. maddesinin c bendinde "...Kazıdan çıkan hafriyatın dolguda kullanılması halinde kazının metre küp birim fiyatının beş katı ceza alınır" ve aynı maddenin (J) bendinde ise, "kazılan yerin bir süre sonra çökmesi halinde çöken kısmın bedeli ilgili müdürlüklerce ve AYKOME'ce hazırlanan keşife göre üç kat cezalı tahsil edilir" hükümleri yer almaktadır. Maddenin diğer bentlerinde de yapılan işin beş veya on katı ceza alınacağı, 28. maddede de, usulüne uygun yapılmayan inşaatlarda uyarıya uyulmadığında 22. maddede öngörülen "Müeyyidelerin" uygulanacağı belirtilmiştir. Böylece 22. maddenin tazmin esasına dayalı bir hüküm olmayıp, ceza hükmü olduğu kabul edilmek gerekir.
Tazminat, verilen zararın karşılanmasını içerir. Mal varlığındaki azalmayı gidermeye yöneliktir. Oysa hükme dayanak yapılan 22. maddede; oluşan zararın aynen değil, maddede belirtilen oranlarda artırılarak alınması kabul edildiği için de bu madde de öngörülen yaptırım bir ceza niteliğindedir.
Öte yandan belediyelere ait vergi, resim, harç ve para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'un 1. maddesi uyarınca, bu yasanın 54 ve devamı maddelerinde açıklanan yönteme göre ödetilecektir. Bu nedenle, davacının 6183 sayılı Yasanın hükümlerine göre işlem yapması gerektiğinden, davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekmektedir. Yerel mahkemece bu yön gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 29/4/2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy