(4721 S. K. m. 4) (818 S. K. m. 43)
Dava: Davacı Gaye Songür vekili Avukat Y. İlhan Gündüz tarafından, davalı Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanlığı ve Celal Tosunoğlu aleyhine 22.6.1999 gününde verilen dilekçe ile seçim afişi ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle 10 milyar lira manevi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davalı parti hakkındaki davanın husumetten reddine, 4 milyar lira manevi tazminatın davalı Celal Tosunoğlu'ndan alınmasına dair verilen 5.7.2001 günlü kararın Yargıtay'da duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili, duruşmasız olarak incelenmesi davalı Celal Tosunoğlu tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 5.11.2002 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı asil Gaye Songür ile karşı taraf davalılardan asil Celal Tosunoğlu geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Davacının öteki temyiz itirazlarına gelince;
a) Davacı, kendisi hakkında çeşitli gazetelerde yayınlanan içeriği gerçek dışı olan haber-yazı ile davacıya ait fotoğrafların aynen iktibas edilerek davalı Milliyetçi Hareket Partisi belediye başkanı adayı olan diğer davalının cadde, sokak ve duvarlara asılan seçim afişinde kullanılarak kişilik haklarına saldırıldığını belirterek manevi tazminat istemiştir.
Yerel mahkemece afişin davalı parti ile ilgisi olmadığı diğer davalının siyasi eylemi niteliğinde olduğu gerekçesiyle davalı Milliyetçi Hareket Partisi hakkındaki davanın husumetten reddine, diğer davalı hakkındaki davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içindeki davaya konu seçim afişi incelendiğinde, üzerinde Milliyetçi Hareket Partisi adının ve ambleminin ve Büyükçekmece İlçe Teşkilatı yazısının bulunduğu görülmektedir. Şu durumda davalı Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanlığının da sorumluluğunun olduğu kabul edilmelidir. Yerel mahkemece bu yön gözetilmeden anılan davalı hakkındaki davanın husumetten reddedilmesi bozmayı gerektirmiştir.
b) Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir.
Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hak ve nısfetle hüküm vereceği Medeni Kanun'un 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Davaya konu olayda, avukat olan davacının siyasi kimliğinin olmamasına rağmen seçim afişinde kullanılması, afişin düzenleniş biçimi, doğurduğu sonuçlar ve yukarıda açıklanan ilkeler gözönüne alındığında hükmedilen manevi tazminat azdır. Daha üst düzeyde manevi tazminata karar verilmek üzere karar bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda 2-a, b nolu bentte gösterilen nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, davalının tüm davacının öteki temyiz itirazlarının 1 nolu bentte gösterilen nedenlerle reddine ve temyiz eden davacıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 05.11.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy