(2709 S. K. m. 135) (507 S. K. m. 1)
Dava: Davacı Mehmet Ali Açay tarafından, davalı Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği aleyhine 15.6.2001 gününde verilen dilekçe ile ticareti terk ettiği tarihin tespiti istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.12.2001 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı Bağ-Kur İl Müdürlüğü vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: Dava, tespit isteğine ilişkindir. Davacı 15.3.1996 tarihinde işyerini kapatarak davalı odaya yazılı bildirimde bulunduğu halde üyelik kaydı kapatılmadığı için kendisinden prim istendiğini belirterek üyeliğinin sona erdiğinin tespitini istemektedir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ve karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Anayasanın 135. maddesine göre, meslek kuruluşları kamu kurumu niteliğindedir. Aynı düzenleme 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Yasasının 1. maddesinde de yer almıştır. Uyuşmazlık mahkemesinin 24.12.1980 gün ve 1980/7-7 sayılı kararında, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yönetsel yapı içinde bulunan ve kamu hizmeti gören idari birimler olduğu, odalara kayıt işlemlerinin ise idari işlem niteliği taşıdığı belirtilmektedir.
Somut olayda kamu kurumu niteliğinde olan davalıya husumet yöneltilerek kurumu kayıt işlemleri konusunda belli doğrultuda idari işlem tesis etmeye zorlayıcı hüküm kurulması amaçlandığına göre talep ve işlemin idari nitelik taşıdığı kabul edilmelidir. Bu duruma göre, bu tür bir uyuşmazlık idari yargı yerinde görülmelidir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan, taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece resen gözetilir. Bu durum karşısında mahkemece yargı yolu bakımından dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına 07.10.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy