(1086 S. K. m. 179)
Dava: Davacı Kayseri İl Özel İdare Müdürlüğü vekili Avukat Y. Karaçavuş tarafından, davalı Hamdi C. aleyhine 8/11/2001 gününde verilen dilekçe ile davalının ruhsatsız olarak taş çıkarttığının, taş miktarının ve değerinin tespitinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13/6/2002 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hamdi C. tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Davacı İl Özel İdare Müdürlüğü, davalının mülkiyeti Hazineye ait araziden kaçak olarak taş çıkardığını belirterek, çıkartılan taş miktarının ve değerinin tespitini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Hukukumuzda genel anlamda tespit davalarının varlığını düzenleyen yasa kuralları bulunmamakla birlikte, tespit davalarının da dinlenebileceği uygulamada ve yerleşmiş yargı kararlarında kabul edilmiş bulunmaktadır. Tespit davası bir hukuki ilişkinin tespitine yöneliktir. Davacının tespit davası ile istediği hukuki koruma diğer dava türlerinden birinin de açılmasını gerektiriyorsa o zaman tespit davası açmakta hukuki yararın varlığı düşünülemez. Uygulamadaki yerleşmiş ifadesi ile eda davası açılabilecek hallerde, dava bölünüp tek başına tespit davası açılamaz. Zira eda davasının içinde tespit öğesi de bulunmaktadır. Dava açmakta hukuki yararın bulunup bulunmadığı mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gereken şartlardandır. Somut olayda davacının tespitini istediği maddi olgu eda davasında tespit edileceğinden davacının ayrı bir tespit davası açmakta hukuksal yararı bulunmamaktadır. Bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken esasın incelenerek istem gibi karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 06.05.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy