(1086 S. K. m. 440, 442) (765 S. K. m. 24) (4721 S. K. m. 24)
Taraflar arasındaki izinsiz fotoğraf yayınlanmasından kaynaklanan manevi tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 20/5/2003 gün ve 2003/2193-2003/6416 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK'nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin reddine ve aynı kanunun 442/3. ve TCK.'nun 24 maddeleri gereğince 111.400.000 lira para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine ve aşağıda yazılı ret karar harcının karar düzeltme isteyene yükletilmesine 04.03.2004 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY AÇIKLAMASI
Davacı resminin, davalı okul idaresi tarafından çıkarılan broşürde basılıp reklam aracı olarak kullandığını belirterek, manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
Mahkemece, resmin çekildiği sırada davacının, davalı okulda öğretmenlik yaptığını, bu okulun ticari amaçla kurulduğunu, bu resminde ticari amaçla kullanılabileceğini davacının bilmesi gerektiğini, resmin de bu amaçla kullanıldığını, bundan dolayı da kişilik haklarına bir saldırı olmadığı gerekçesi ile dava reddedilmiştir.
Davacının temyizi üzerine karar dairece, yerel mahkeme kararının gerekçesini uygun görmek suretiyle onanmış, karar düzeltme istemi de aynı nedenle reddedilmiştir.
Karar düzeltme isteminin reddedilmesi nedenine katılamıyorum. Şöyle ki;
Bir kimsenin resmi, o kişinin kişilik değerleri içinde ve en başında yer alır. Bunun içindir ki, kişinin izni dışında resmi kullanılamaz. Bunun istisnası, topluma mal olmuş kişilerin resimlerinin uygun ve gerekli görülen yerde izinsiz kullanılmasıdır. Birde yayın ve haber değeri olan bir olay nedeniyle yayınlanmasıdır. Bu husus, MK. 24. maddesinde açık biçimde düzenlenmiştir. Kişilik haklarına saldırı oluşturan bir davranışın, hukuka aykırılığının ortadan kalkması için kişinin izni gerektiği belirtilmiştir.
Somut olayda davacının resminin, bir yayında ve ticari amaçla kullanıldığı tartışmasızdır. Yerel mahkemede bunu kabul etmektedir. Yerel mahkeme iznin somut olayın özelliğine göre varlığını da ön görmemektedir. Buna karşın hukuka aykırılığın, davacının reklamı yapılan okulda çalışması, bu okulunda ticari amaçla kurulmuş olması nedeniyle, davacının resminin bu amaçla kullanılmasının hukuka aykırı olamayacağını belirtmekte ve bu gerekçe dairece de uygun görülerek karar onanmış ve düzeltme istemi de reddedilmiş bulunmaktadır. Kısaca, dairede yeni ve ek bir gerekçe getirmediğine göre, bu gerekçenin dairece de kabul edildiği görülmektedir.
Bir defa, bunun hukuka uygun olmadığı açıktır. Şöyle ki; okul, ticari amaçla kurulamaz. Okul bir ticari şirket değildir. Diğer bir ifade ile kar amacı ile kurulamaz. Kurulsa dahi, çalışanlarının resimlerini, kendi ticari amacı için kullanamaz. Kişi, o şirkette ücretli çalışıyor diye kişilik değerlerinden de vazgeçmiş olarak kabul edilemez.
Bu somut olayda davalı, okuldaki öğrenci-öğretmen görünümünü, çalışma düzenini belirten bir resmi reklam aracı olarak almış, öğrencileri ve davacı öğretmeni de burada malzeme olarak kullanmıştır. Bu kar amacı ile yapıldığına göre, resimdekilerin de bu kardan pay alması gerekir. Yani davacı, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre maddi tazminat isteminde de bulunabilirdi. Ne var ki davacı, böyle bir iddiada bulunmamış, manevi tazminat istemiştir. Davacının kişilik değerlerini, bu bağlamda resmini başkasının yararına terketmesi yaşamın olağan akışına aykırıdır. Bir an için davacının bu resmin çekilmesine izin verdiği kabul edilse dahi, öğrencileri ile bir hatıra olarak düşünülebilir. Ancak bu izin, resmin reklam olarak kullanılması sonucunu kesinlikle doğurmaz.
Tüm bu hususlar göz önünde tutulduğunda, davacının kişilik değerlerinin saldırıya uğradığı sonucuna varılarak karar düzeltme istemi kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır. 04.03.2004 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy