(818 S. K. m. 41)
Davacı Sağlık Bakanlığı vekili Avukat Yasemin Erbeden tarafından, davalı Bülent Since ve diğerleri aleyhine 13.10.1999 tarihinde verilen dilekçe ile haksız eylem sebebiyle uğranılan zararın tazmininin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; verilen kararın dairece iki kez bozulması üzerine, yerel mahkemece verilen direnme kararının HGK'ca bozulmasından sonra bozmaya uyularak davanın reddine dair verilen 22.4.2003 tarihli kararın Yargıtay'ca tetkiki davacı vekili tarafından süresi içerisinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava haksız eylem sebebiyle uğranılan zararın ödettirilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davanın reddine ait kararın dairece ikinci kez bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucu davanın reddine karar verilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, Gaziantep Sağlık Müdürlüğünün ihtiyacı olan sivrisinek ilacının alımında ihale komisyonu başkan ve üyeleri olan davalıların ilacın fiyatını belirlerken gereken araştırmayı yapmadan, alınacak ilacın teknik özelliklerini dikkate almadan hareket ederek, gerçekte piyasa değeri düşük olan ilacın daha yüksek bedelle satın alınması sebebiyle uğranılan kurum zararını istemiştir. Dosyadaki belgelerden davacıların alacakları ilacın genel olarak intektisit olarak adlandırıldığı, bu genel ad altında çeşitli marka ve etkinlikte sivrisinek ilacı olup, bunların etkilerine ve sair teknik özelliklerine göre birim fiyatlarının farklı olduğu; davalıların bu hususu gözardı ederek ilaç firmalarından belirli bir isim belirtmeden genel olarak intektisit fiyatını sorup, ortalaması üzerinden muhammen bedel belirledikleri 22.000.000 TL. olarak şartnamede bildirip en fazla kırım yapan şirkete ihale ettikleri ancak, şirketçe teslim edilen Cyper 10 EC adlı ilacın piyasa değerinin müfettiş incelemesine göre muhammen bedelin çok altına kaldığı anlaşıldığından satın alınan ilacın gerçek değerinin belirlenerek kurum zararının hesaplanması için karar bozulmuşsa da, yerel mahkemece Adana, Gaziantep ve Şanlıurfa Ticaret Odalarından ilacın fiyatının sorulduğu, buna dayanılarak davanın reddedildiği ancak üretici firma ile satımını yapan firmalardan gerekli fiyat araştırmasının yapılmadığı anlaşılmaktadır. Yine intektisit fiyatı müfettiş incelemesinde Adana Ticaret Odasından isim bildirmeden sorulduğunda 11.5.1998 günlü yazı ile 14.825.000-23.500.000 TL. arası fiyat bildirildiği, alınan ilacın ismi ile fiyat sorulunca 29.9.1998 günlü yazı ile 5.750.000-5.975.000 TL. olarak bildirimde bulunulduğu durumda bozmadan sonra aynı odanın ilaç ismi belirtildiği durumda 14.825.000-23.500.000 TL. olarak bildirdiği ve gelen cevapların çeliştiği, sair oda cevaplarının ise muhammen bedelin altında fiyat bildirdiklerinden satın alınan Cyper 10 EC isimli ilacın satın alma tarihindeki gerçek bedelinin üretici ve satımını yapan firmalardan sorulmak ve muhammen bedelden bu fiyatlar düşülmek suretiyle zararın belirlenmesi gerektiğinden yeniden bozulmuştur. Yerel mahkemece bu kez kararda direnilmiş, direnme kararının Hukuk Genel Kurulu'nca bozulması üzerine bozmaya uyulmuş, bozma doğrultusunda İzmit Ticaret Odası ile haşere ilacı alım satımı yapan Yaprak Zirai İlaç Tarım İthalat San. ve Tic. Ltd. Şti., Ödül İlaç Aerosol Kimya San ve Tic. A.Ş. ve Mayaş Zirai İlaç Bayiinden alım tarihi yerine yaklaşık bir yıl sonraki bir gün olan 13.9.1999 tarihindeki dava konusu ilacın fiyatı sorulmuş; yapılan bilirkişi incelemesinde bilirkişice bunlardan yalnızca Mayaş Zirai İlaç Bayii ve Yaprak Zirai İlaç Tarım İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti'nin fiyatları değerlendirilerek zararın oluşmadığı belirlenmiş ve bu rapora göre dava reddedilmiştir.
Dava konusu ilacın alımının yapıldığı tarihteki değerinin belirlenmesi yanında; dosyadaki sair satıcı şirketin ve odaların bildirdiği değerlerin de değerlendirme dışı bırakılması doğru değildir. Ayrıca İzmit Ticaret Odası, daha önce aynı ilaç için 30.9.1998'de müfettişe alım gününde bedelin 5.500.000 TL. olduğunu bildirdiği halde, bu kez 13.9.1999'da 13.000.000 TL. olduğunu bildirmiştir. Yine Adana Ticaret Odasının da iki farklı fiyat bildirdiği anlaşılmış olup bu hususa daha önceki bozmada değinilmiştir. Yukarda anılan hususlar gözardı edilerek, Ticaret Odalarının cevapları arasında çelişkiler giderilmeden; üretici firma araştırılarak satın alma tarihi itibariyle bütün veriler değerlendirilmeden; bozmaya uyularak; ancak gereği yerine getirilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen kararın yukarda gösterilen sebeplerle davacı yarına BOZULMASINA, 22.01.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy