(765 S. K. m. 455, 459, 465) (818 S. K. m. 55, 60)
Dava: Davacı Feral ve diğerleri vekili tarafından, davalı T. Hava Yolları A.Ş. aleyhine 21.04.2000 gününde verilen dilekçe ile uçak kazası nedeniyle uğranılan zararın tazmininin istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kısmen açılmamış sayılmasına kısmen zamanaşımından reddine dair verilen 02.12.2002 günlü kararıyla Yargıtay'da duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 11.11.2003 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılardan asil Orhan ve vekili ile karşı taraftan davalı vekili geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere göre davacılardan Feral'in temyiz itirazlarının reddi ile bu davacının davasına yönelik hüküm kısmının onanması gerekir.
2- Diğer davacılar Tuğçağ ve Orhan'ın temyiz itirazlarına gelince;
Dava uçak kazası nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Yerel mahkemece dava kısmen açılmamış sayılmış, kısmen zamanaşımından reddedilmiş; karar davacılar tarafından temyiz edilmiştir.
Davacılar, hostes olan desteklerinin, davalı şirketin çalıştırdığı kişilerin (pilotların) özensizliği ve davalının bunların seçiminde yeterince tedbirli davranmaması sonucu ölümü nedeniyle uğradıkları zararın tazminini istemektedirler. Davalının çalıştırdığı kişilerin eylemi TCK'nın 455. maddesi gereği dikkatsizlik ve tedbirsizlik nedeniyle ölüme sebebiyet vermedir. Buna bağlı olarak davalı Kurum da BK'nın 55. maddesine göre sorumludur. Başka bir deyimle, davalı kurum çalışanları, haksız eylem faili olarak, davalı idare ise haksız eylemin failini çalıştıran olarak farklı hukuki sebeplerden sorumlu olup, aralarında eksik teselsül bulunmaktadır.
Somut olaydaki haksız eylem, BK'nın 60/2. maddesine göre uzamış (ceza) zamanaşımına tabi olup genel olarak bu kural haksız eylemin faili için uygulanır. Ne var ki, Türk Ceza Kanunu'nun 465. maddesi bu kurala bir istisna getirmiştir. Bu maddedeki düzenlemeye göre; bir kimsenin veya bir şirketin hizmetinde bulunanlar tarafından görev ve hizmet sırasında işlenen TCK'nın 455 ya da TCK'nın 459. maddelerinde yazılı cürümlerden dolayı hükmedilecek tazminattan o kimse veya şirketinde malen sorumlu olduğu belirtilmiştir. Bu madde hükmüne göre, adam çalıştıranın çalıştırdığı kişi ile anılan maddedeki suçlardan birini işlemeleri halinde; bu kişilerin haksız eyleminden zarar görenler, ceza davasının devam edeceği süre içinde ayrı bir hukuk davası açarak zararlarını malen sorumlu olan bir kurumdan talep edebilirler. Çalışmaları kişilerin haksız eylemi aynı zamanda suç niteliğinde ise, artık ceza davasının açılıp açılmamasının önemi yoktur. Uzamış zamanaşımı hem fail hem de çalıştıran için uygulanır. Anılan TCK'nın 465. maddesindeki özel düzenlemenin amacı da buna uygundur. Şu durumda adam çalıştıran durumundaki davalı Kurum hakkında da uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanması gerekir. Bu nedenle işin esasına girilerek varılacak sonuca göre hüküm kurmak gerekirken davanın zamanaşımı yönünden usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda 2 no'lu bentte gösterilen nedenlerle davacılar Tuğçağ ve Orhan yararına BOZULMASINA, davacı Feral'in temyiz itirazlarının yukarıda 1 no'lu bentte gösterilen nedenlerle reddi ile hükmün bu davacıya yönelik kısmının ONANMASINA ve temyiz eden davacılardan Tuğçağ ve Orhan vekili için takdir olunan 275.000.000 lira duruşma avukatlık ücretinin davalıya ve davalı vekili için takdir olunan 275.000.000 lira duruşma avukatlık ücretinin de davacı Feral'e yükletilmesine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 11.11.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy