(2004 S. K. m. 72) (1086 S. K. m. 76)
Dava: Davacı Mehmet tarafından, davalılar E.. Tarım Kredi Kooperatifi ve diğerleri aleyhine 12/07/2001 gününde verilen dilekçe ile yanlışlıkla kesilen pancar alacağının tahsiline istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 03/07/2002 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Dava, isim benzerliği nedeniyle yanlışlıkla üçüncü kişinin borcu için kesilen pancar alacağının tahsili istemine ilişkindir. Yerel mahkemece dava reddedilmiş karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı kendisi ile aynı isim, soyisim ve baba adını taşıyan 1943 doğumlu Mehmet'in Tarım Kredi Kooperatifi'ne borcu nedeniyle yapılan icra takibi sonucu, yanlışlıkla kendisinin davalı B... Şeker Fabrikası Müdürlüğü'nce pancar alacağının kesilerek icra alacaklısı kooperatife ödendiğinden, bu paranın geri iadesini istemiştir. Yerel mahkemece, asıl borçlu Mehmet hakkındaki dava feragat nedeniyle; diğer davalılar hakkındaki dava, istem istirdat davasına yönelik olup, icra dosyasındaki alacaklı aleyhine açılabileceğinden ve fakat davacı aleyhine icra takibi yapılmayıp, icra tehdidi altında ödeme söz konusu olmadığından iadeyi davacının isteyemeyeceği gerekçesi ile reddedilmiştir.
Hakim HUMK.nun 76. maddesi gereğince Türk Kanunlarını kendiliğinden uygular. Tarafların bildirdikleri vakıaları değerlendirerek uygulanacak hukuk kuralını bulup uygulamak; başka bir deyimle olayların hukuki nitelendirmesini yapmak hakimin işidir. Bu nedenle hakim tarafların bildirdikleri hukuki sebeplerle bağlı olmadığı gibi, taraflar hiçbir hukuki sebep göstermeseler de hukuki nitelendirmeyi yaparak hukuk kuralını uygular. Somut olayda mahkemece, davacının hukuki nitelendirmesi ile bağlı kalınarak davanın reddi doğru değildir. Şu durumda, davacının istemi hususunda işin esasına girilerek varılacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 12.06.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy