(233 S. KHK m. 2, 2/2, 2/4) (818 S. K. m. 41)
Dava: Davacılar Hakan A. ve diğerleri vekili Avukat H. Yenen tarafından, davalı TEDAŞ Genel Müdürlüğü aleyhine 2/11/1998 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 23/10/2002 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili ve davacılar vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Dava haksız eylemden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacıların desteği askerlik görevini yaparken Orta Gerilim Enerji Nakil Hattındaki kaçaktan dolayı vefat etmiştir. Davacılar ölen destekleri nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararlarının davalı Tedaş Genel Müdürlüğünden tahsilini istemişler davalı olay Hakkâri'de Meydana geldiğinden Hakkâri Elektrik Dağıtım Müessese Müdürlüğüne husumet yönetilmesi gerektiğini savunmuş yerel mahkemece hükmedilen tazminatın Tedaş Genel Müdürlüğünden tahsiline karar verilmiştir.
Davacılar desteğinin ölümüne yol açan enerji nakil hattının Hakkâri Elektrik Dağıtım Müessesesinin işletme ve sorumluluğu altında bulunduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, müessesenin işletmesi altında bulunan enerji nakil hattının işletilmesindeki noksanlıktan doğan zarardan dolayı Tedaş Genel Müdürlüğü'nün sorumlu tutulup tutulmayacağı noktasında toplanmaktadır.
233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinin 2. fıkrasında; iktisadi devlet teşekkülünün, yani teşekkülün, sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, Kamu İktisadi Teşebbüsü olduğu, aynı maddenin 4. fıkrasında, müessesenin; sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olup ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğu olduğu 20. maddede de müessese müdürünün, teşebbüs müdürünün teklifi üzerine yönetim kurulunca atanacağı açıklanmıştır.
Diğer yandan, Tedaş Genel Müdürlüğü ana statüsünün 2. maddesinin 9. fıkrasında; sermayesinin tamamı teşekküle ait olup ona bağlı işletme ve işletmeler topluluğunun müessese olduğu, 10. fıkrada ise teşekkülün Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) olduğu açıklanmıştır.
Aynı ana statünün 4. maddesinde; elektrik dağıtımı ile ilgili faaliyetleri gerçekleştirmek üzere elektrik dağıtım tesislerinin etüt ve planlamasını yapmak, buna bağlı olarak gerekli tesislerin kurulmasını sağlamak, mevcut ve kurulacak tesisleri işletmek elektriğin dağıtımı için gereken her türlü etüt ve projeler ile inşaat ve tesisleri yapmak ve yaptırmak, elektrik dağıtım sisteminin tesis ve işletilmesiyle ilgili olarak gerekli sistem ve makine teçhizat konularında araştırma-geliştirme çalışmaları yapmak, elektrik satış tarifelerinin belirlenmesini sağlamak müessese ve bağlı ortaklıkların bütçeleri ile fiyat tarife ve yatırımlarının genel ekonomi ve enerji politikalarına uyumunu sağlamak Tedaş Genel Müdürlüğünün amaç ve faaliyet konuları arasında sayılmış ve teşekkülün bu amaç ve faaliyetlerini doğrudan doğruya işletme, bağlı ortaklık, iştirak ve diğer birimleri eliyle yerine getireceği belirtilmiştir.
Yine aynı ana statünün 12. ve izleyen maddelerinde; müesseselerin kurulması, kaldırılması, statülerinin değiştirilmesi, çalışma konularının genişletilmesi veya daraltılması sermayelerinin arttırılması veya azaltılması diğer müesseselerle birleştirilmesi işlemlerinin Teşekkül Yönetim Kurulu kararıyla olacağı 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince atanan müessese müdürünün bulunmadığı hallerde, Teşekkül Genel Müdürünün Yönetim Komitesine Başkanlık edeceği, Müessese Müdürünün herhangi bir yönetim komitesi kararının uygulanmasında ciddi sakıncalar görmesi ve bu kararda komitenin ısrar etmesi durumunda, konunun önce Teşekkül Genel Müdürü tarafından incelenmesini isteyebileceği, Genel Müdür gerekli görürse konunun teşekkül yönetim kurulunca incelenerek gerekli görürse konunun teşekkül yönetim kurulunca incelenerek kesin çözüme ulaştırılacağı, bu konuda Teşekkül Genel Müdürünün talimatı alınıncaya veya Teşekkül Yönetim Kurulu karar verinceye kadar yönetim komitesi kararının uygulanmayacağı, Teşekkül Genel Müdürünün talimatına veya Teşekkül Yönetim Kurulu kararına uyulmasının zorunlu olduğu, ana statünün 25. maddesinin 7. fıkrasında ise müessese ve işletmelerin faaliyetlerini Teşekkül bünyesinde sürdüreceği düzenlenmiştir.
Açıklanan maddi ve hukuki olgular gereğince, ayrı bir tüzel kişiliği bulunan Hakkari Elektrik Dağıtım Müessese Müdürlüğünün Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.nin hukuki yapısı içinde yer aldığı sonucuna varılmaktadır. Davaya konu edilen olayda, amacı enerji nakil hattı sahibini dava ederek zararının karşılanması olan davacının hasımda değil, temsilci de yanıldığı benimsenmelidir. Bu durumda mahkemece, davacıya önel verilerek, dava dilekçesinde gerekli düzeltme yapıldıktan sonra dilekçe ve duruşma gününün olay yerinin bağlı bulunduğu Hakkâri Elektrik Dağıtım Müessese Müdürlüğüne tebliği ve onun huzuru ile yargılama yapılıp sonucuna göre karar verilmek gerekirken davalı TEDAŞ Genel Müdürlüğünün hükmedilen tazminat ile sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın açıklanan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacıların temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve temyiz eden davalıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 01.05.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy