(1086 S. K. m. 417/1, 423/b-6, 438) (3065 S. K. m. 20/b-4) (2709 S. K. m. 73)
Dava: Davacılar Serdal Selçuk ve H. Mehmet Selçuk vekili Avukat Eyyüp Serdaroğlu tarafından, davalılar Kıymet Orhan ve Koç Allianz Sigorta A.Ş. aleyhine 22.10.2001 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19.2.2003 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı Kıymet Orhan vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, haksız eylem nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz olunmuştur.
Yargılama ve hüküm, ancak davanın tarafları hakkında verilebilir. Yargılama giderleri de hükmün ayrıntısı niteliğinde olup; hüküm ile birlikte karara bağlanması gerekir. ( 29.5.1957 tarih ve 4/16 sayılı İBK. ). Bu bağlamda, yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir ve vekalet ücreti de yargılama giderlerindendir. ( HUMK.m.417/1, m.423/b.6 ).
Diğer yandan, 4667 sayılı Yasa m.77 hükmü ile değişik 1136 sayılı Avukatlık Yasası m.164/son fıkra düzenlemesi ile; dava sonunda, karar ile tarifeye dayalı olarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücretinin avukata ait olacağı belirtildiği gibi; bu hükme koşut bir düzenleme "Yargı yerlerince avukata ait olmak üzere karşı tarafa yükletilecek vekalet ücreti" biçiminde, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. maddesinde de yer almaktadır.
Gerek Avukatlık Yasası ve gerekse de yasaya dayalı tarifede yer alan düzenlemeler; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun, davanın taraflarına ve hükmün kimlere yönelik olarak kurulacağına ilişkin hükümlerini kaldırıcı veya değiştirici nitelikte değildir. Aksine, hükmün ve ayrıntısı niteliğindeki yargılama giderlerinin ve bu bağlamda vekalet ücretinin davanın tarafları hakkında kurulması gerekir. Avukatlık Yasası'ndaki düzenleme, vekil ile müvekkil arasındaki iç ilişki bakımından bir değer ve hüküm taşımakta olup; davanın tarafı olmayan vekile yönelik olarak hüküm kurulmasının gerekçesi yapılamaz. Açıklanan nedenlerle, taraf sıfatı bulunmayan vekil yararına vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
3- Mahkemece, takdir olunan vekalet ücretine Katma Değer Vergisi'nin de eklenilmesine karar verilmiştir. Anayasa m.73'de; vergi, resim, harç ve benzeri yükümlülüklerin kanun ile konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı hükme bağlanmıştır. Diğer yandan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Yasası m.20/b.4'de ise; belli bir tarifeye göre tespit edilen işlerde Katma Değer Vergisi dahil edilerek tarifenin belirleneceği ve Katma Değer Vergisi'nin müşteriye ayrıca yansıtılmayacağı öngörülmüştür. Karar gününde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.21'de ise; Tarife'de yer alan ücretlere 3065 sayılı Kanun hükümleri gereği Katma Değer Vergisi ayrıca ilave edilir" hükmü yer almaktadır.
Yukarıda anılan Anayasa ve Katma Değer Vergisi Yasası hükümlerine aykırı düzenleme içeren ve bu nedenle de mahkemeler bakımından bağlayıcılığı bulunmayan, Tarife m.21 hükmü gereğince vekalet ücretine ayrıca KDV. uygulanmış olması da, usul ve yasaya uygun görülmemiştir. Ancak, yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını da gerektirmediğinden; kararın, HUMK.m.438 uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda ( 2 ve 3 ) numaralı bentlerde gösterilen nedenlerle, hüküm fıkrasının 3. bendinin ( c ) fıkrası altında yer alan vekalet ücretlerine ilişkin bölümünün çıkarılmasına ve yerine "Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca, davacılar yararına maddi tazminat istemi yönünden ( 3.811.500.- ) lira, manevi tazminat istemi yönünden ( 23.000.000.- ) lira vekalet ücretinin davalıdan alınmasına; davalı yararına takdir olunan maddi tazminat istemi yönünden ( 6.618.000.- ) lira, manevi tazminat istemi yönünden ise ( 23.000.000.- ) lira vekalet ücretinin davacılardan alınmasına" biçimindeki sözcük dizisinin yazılmasına; diğer temyiz itirazlarının ( 1 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle reddine ve kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA, oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy