(1086 S. K. m. 428)
Dava: Davacı Sedat Bayram vekili Avukat Ergül A. tarafından, davalı Nedret B. ve diğeri aleyhine 13.3.2003 gününde verilen dilekçe ile tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 1.6.2004 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili Avukat Aydoğan G. tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Dava, menkul eşyaların davacıya ait olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, istek doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Tesbit davası, bir hukuki ilişkinin bulunup bulunmadığının saptanmasına ilişkin bir davadır. Başka bir anlatımla tesbit davasının konusu, maddi vakıaların değil bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığının tesbitidir. Hukuki ilişkiden amaç, kişi ile eşya veya başka kişi arasında mevcut olan ve somut bir olaydan doğan ilişkidir. Belirtilen tesbitin yapılabilmesi için tesbit isteyenin bu tesbitte hukuki yararı bulunmalı veya tesbitle bir tehlikenin önlenmesi amaçlanmış olmalıdır. Ayrıca tesbitle istenen hukuki korumanın diğer bir dava ile karşılanma olanağı olmamalıdır. Tesbit davası ile istenen hukuki himaye, eda davası ile elde edilebiliyorsa tesbit davasının açılmasında hukuki yarar mevcut değildir. Hukuki yararın varlığından söz edebilmek için, davacının bir hakkı ve hukuki durumunun mevcut bir tehlike içinde olması ve verilecek tesbit kararının bu tehlikeyi ortadan kaldıracak sonuç doğurması gerekir.
Somut olayda; dava konusu edilen menkul eşyaların tarafların ortak murisine ait iken 1.2.2001 tarihinde ölümü üzerine mirasçılarına kaldığı, diğer menkul eşyalarla birlikte yapılan taksim sonucu dava konusu eşyaların davacı payına isabet ettiği, diğer mirasçıların kendi paylarına isabet eden eşyaları teslim almalarına karşı dava konusu eşyaların murisin evinde kaldığı, diğer eşyaların alınması nedeniyle davalılar hakkında yapılan tahkikat sonucunda 2001/4258 hazırlık no.su ile takipsizlik kararı verildiği, evin davacı payına düşen eşyalarla birlikte kiraya verilmesi nedeniyle yine şikayet üzerine 2003/1058 hazırlık no.su ile davalı hakkında takipsizlik verildiği, yaklaşık iki yıllık bu süreç içinde davacının dava konusu eşyaları teslim almadığı ve bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Dosyadaki bilgi, belge ve anlatımlar ile yukarıdaki açıklamalar gözetildiğinde; davacının eda davası yerine bu tesbit davasını açmasında hukuki yararı bulunmadığı, mahkemece eda davasının sonucunu oluşturacak biçimde mülkiyet tesbitine karar verilmesinin doğru olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Şu durum karşısında hukuki yarar bulunmadığı nedeniyle davanın reddedilmesi gerekirken, mahkemece davanın kabul edilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 07.11.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy