(2918 S. K. m. 3, 85)
Davacılar Abdulvahap Baytar ile Sabriye Baytar vekili Avukat Halit Tuğrul tarafından, davalılar Mevlana Turizm İnş. ve Tic. Ltd. Şti. vd. aleyhine 18.02.2000 gününde verilen dilekçe ile trafik kazası sonucu desteğin ölümünden dolayı tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; istemin kısmen kabulüne dair verilen 26.09.2003 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi Tuncay Temirhanoğulları dışında kalan davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalılardan Mevlana Turizm İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddi ile kararın adı geçene yönelik bölümün onanması gerekir.
2- Diğer davalı Adekha Sigorta Aracılık Hizmetleri Limitet Şirketi'nin temyizine gelince; davacılar, davalılardan Mevlana Turizm İnşaat ve Ticaret Limitet Şirketi tarafından kiraya verilen diğer davalı Adekha Sigorta Aracılık Hizmetleri Limitet Şirketi'ne ait araçta bulunan desteğin trafik kazası sonucu yaşamını yitirdiğini belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuşlardır.
Davalılardan Adekha Sigorta Aracılık Hizmetleri Limitet Şirketi, kazaya yol açan aracı diğer davalı Mevlana Turizm İnşaat ve Ticaret Limitet Şirketi'ne kiraladıklarını, aracı devir ve teslim ettiklerini ileri sürerek, davacıların uğradığı zarardan sorumlu tutulmamalarını istemişlerdir.
Mahkemece, adı geçen davalıların araç sahibi ve işleteni olarak sorumlu oldukları benimsenerek, her iki Şirket sorumlu tutulmuştur.
Karar davalı Şirketler tarafından temyiz edilmiştir.
Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden; davacıların zarar görmesine yol açan aracın davacılardan Adekha Sigorta Aracılık Hizmetleri Limitet Şirketi adına kayıtlı bulunan aracın 25.6.1998 gününde 6 ay süre ile diğer davalı Mevlana Turizm İnşaat ve Ticaret Limitet Şirketi'ne kiraya verilerek teslim edildiği, Mevlana Turizm İnşaat ve Ticaret Limitet Şirketi'nin de 3.11.1998 günü davalılardan Tuncay Temirhanoğulları'na kiraladığı, Tuncay Temirhanoğulları'nın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yoldan çıkarak devrilen araçta bulunan davacıların desteğinin öldüğü anlaşılmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın 3. maddesinde işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracı uzun süreli kiralama ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı ariyet veya rehin alan kişi olarak tanımlanmıştır. Karayolları Trafik Yasası'nın 85/1 maddesine göre sorumlu olacak işletenin belirlenebilmesi uzun süre kavramının açıklığa kavuşturulmasıyla mümkündür. Motorlu araçların kiralanmasında uzun süre kavramını belirli bir gün sayısıyla sınırlamak, zarar görenleri korumak için getirilmiş olan tehlike sorumluluğunun amacına ters düşer. Bu yüzden uzun süre kavramı, her olayın özelliğine göre belirlenmelidir.
Davaya konu olan olayda Adekha Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi maliki bulunduğu olaya neden olan aracı 26.5.1998 tarihli kiralama sözleşmesi ile 26.5.1998 tarihinden 15.11.1998 tarihine kadar 6 ay süreyle, diğer davalı Mevlana Turizm İnşaat ve Ticaret Limitet Şirketi'ne kiralamıştır. Buna ilişkin araç kira sözleşmesi dosyaya sunulmuştur. Davacıların desteklerinin ölümüne neden olan eylem, kira süresi içerisinde ve 3.11.1998 tarihinde meydana gelmiştir. Bu olgular karşısında adı geçen davalılar arasındaki kiralama işlemini uzun süreli olarak kabul etmek gerekir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının hükümleri uyarınca bir araç üzerinde iki işleten bulunamayacağına göre, yine aynı Yasanın 3. maddesinin tanımlar kısmının işleten başlığı altında belirtildiği üzere, kazaya neden olan aracın Mevlana Turizm İnşaat ve Ticaret Limitet Şirketi tarafından uzun süreli olarak kiralandığı ve kısa süreli olarak başkası tarafından kullanıldığı sırada zarar yol açan eylemin gerçekleştiği anlaşıldığına göre davalı Adekha Sigorta Aracılık Hizmetleri Limitet Şirketi işleten ya da malik olarak sorumlu tutulamaz. Adı geçen davalı hakkındaki davanın husumet yönünden reddedilmesi gerekirken onun da sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda 2 nolu bentte gösterilen nedenlerle davalılardan Adekha Sigorta Aracılık Hizmetleri Limitet Şirketi yararına BOZULMASINA, diğer davalının temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın ona yönelik bölümünün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davalılardan Mevlana Turizm İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.'ne yükletilmesine ve davalı Adekha Sigorta Aracılık Şirketi'nden peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 08.07.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy