(2004 S. K. m. 80) (818 S. K. m. 61)
Dava: Davacı Arif Kökçeli tarafından, davalı Ayşe Yazar aleyhine 19/09/2000 gününde verilen dilekçe ile menfi tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 25/09/2001 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili Avukat Ayşe Doğan tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Dava, İİK.nun 89. maddesi gereğince menfi tespit istemine ilişkindir. Dosyadaki bilgi, belge ve anlatımlar ile ekli dosya içeriklerinden; tarafların ayrı ayrı taşınmaz sahibi olup aynı yüklenici ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptıkları ve parsellerin birleştirilerek inşaat yapımına başlandığı, yüklenicinin işi yarıda bırakması üzerine parsellerin ayrılarak eski haline getirildiği, yüklenici tarafından taraflar aleyhine ayni ifa ( tescil ) davası açıldığı, o davada yüklenicinin her iki taşınmazda yaptığı iş yüzdelerinin belirlendiği, yargılama sonunda yüklenicinin ediniminin ( inşaatın ) sözleşmede öngörülen seviyede olmadığı nedeniyle ayni ifa isteyemeyeceği belirtilerek davasının reddedildiği; davalının yüklenici aleyhine dava açarak inşaatın süresinde bitirilmemesi nedeniyle menfi zararını istediği ve lehine hükmolunan tazminat yönünden yüklenici aleyhine ilamlı takip yaptığı ve bu takip sırasında davacıya İİK. 89. maddesi gereğince ( davacının yükleniciye borçlu olduğu ileri sürülerek ) ihbarname gönderildiği, davacının ise eldeki dava sürerken yüklenici ile olan sözleşmesini feshederek başka yüklenici ile sözleşme imzaladığı anlaşılmaktadır.
Yüklenicinin davacıya ve davalıya ait taşınmazlarda yaptığı inşaatın seviyesi, yüklenici tarafından taraflar aleyhine açılan ayni ifa davasında belirlenmiştir. Arsa üzerinde yapılan inşaat, taşınmazın mütemmim cüzü olup tarafların mülkiyetine geçmiştir. Bu yönden tarafların mameleklerinde nedensiz bir zenginleşme sözkonusudur. Ancak taraflar yüklenicinin işi bitirmemesi nedeniyle aynı zamanda zarara da uğramışlardır.
Yüklenici ile yapılan sözleşmeler feshedildiğine ve yüklenicinin yaptığı inşaatlar tarafların mülkiyetine geçtiğine göre, tarafların zenginleştikleri ve zarar gördükleri miktarlar ( diğer bir anlatımla tarafların kar-zarar durumları ) belirlenmeli ve davacının yükleniciye karşı bir borcu bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Açıklanan yönler incelenerek, davacının yükleniciye karşı borçlu mu alacaklı mı olduğunun belirlenmesi ve varılacak uygun sonuç çevresinde davanın sonuçlandırılması gerekirken, mahkemece eksik incelemeyle davanın reddedilmesi bozmayı gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 05/07/2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy