(399 S. KHK m. 11/a)
Dava: Davacı Orüs A.Ş. Genel Müdürlüğü vekili Avukat Ahmet Bük tarafından, davalı Mehmet Yılmaz aleyhine 25.10.1999 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 19.2.2004 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Dava, davalının özensiz davranışı nedeniyle davacı kurumu zarara uğrattığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir. İstem reddedilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesinde, davalının davacı kurumda genel müdürlük yaptığı dönemde yönetim kurulundan verilen yetki çerçevesinde İsrail'li Tasa Export-İmport Consruction Materiel Co Firmasıyla 3/8/1994 tarihinde imzaladığı ihracat sözleşmesindeki malzeme satış fiyatlarının üretim maliyetlerinden düşük olduğundan davalının genel müdür olarak 399 sayılı KHK.nin 11/a maddesinde belirtilen "teşebbüs ve bağlı ortaklıklara verilen sermayeyi ve sağlanan diğer kaynakları verimlilik ve karlılık esaslarına göre değerlendirmek hususunda gereken gayret ve basireti göstermekle sorumlu ve yükümlü olduğu" halde buna uymayarak davacı aleyhine hüküm içeren sözleşme yaparak zarara neden olduğu belirtilerek uğranılan zararın giderimi istenmiştir. Davalı cevabında, sözleşmeyi genel müdür yardımcısı ile birlikte imzaladıklarını ve fiyat tespitini Antalya ve muhtelif işletmelerden gönderilen üretim maliyetleri esas alarak yaptıklarını, olay tarihindeki ekonomik şartlar da gözetildiğinde kurumun zarara uğramadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davalının kasıtlı hareketi, ihmal ve tedbirsizliğinin sübut bulmadığı, 22/7/1994 tarihli yazı ile bildirilen maliyet bedelleri dikkate alındığında idarenin zararın sözkonusu olmadığı gerekçesiyle istem reddedilmiştir.
Dosyadaki delillere göre, davalı, davacı Orüs A.Ş.'de genel müdür olarak görev yaptığı dönemde 29/11/1993 tarihli yönetim kurulu kararı ile almış olduğu yetkiye dayanarak İsrail'li Tasa Export-Import Consruction Material Co Firmasıyla 3/8/1994 tarihinde bir ihracat sözleşmesi imzalamıştır.
Sözleşmenin konusu Orüs Antalya İşletmesi tarafından üretilecek yumuşak Kızılçam ve Karaçam paletlik kerestelerin ihraç edilmesi olup temsilci olarak Gümüştaşlar Şirketi ile sözleşme imzalanmıştır. Buna göre 12 ay boyunca üretilecek paletlik paketlenmiş toplam 24.000 m3 kereste sabit Fob Stomed 135 dolar/m3 ( 1 dolar=31, 168 TL ) ( 4.207.750 TL ) fiyat üzerinden ihraç edilecektir. Üretimi yapacak olan Antalya İşletmesinden davalıya gönderilen -sözleşme öncesi- 15/6/1994 tarihli yazıda maliyet 4.735.000 TL/m3, 8/7/1994 tarihli yazıda 5.745.000 TL/m3, 22/7/1994 tarihli yazıda 3.500.000 TL 3.900.000 TL olarak; sözleşme sonrası 5/8/1994 tarihli yazıda ise 4.945.000 TL/m3 olarak bildirilmiştir.
Anılan bu maliyet rakamları arasında farklılıklar bulunmaktadır. Davalı bu farklı bildirimler üzerinde durmadan ve üretim biriminden bu farklılıkların nedenini sormadan 3/8/1994 tarihli sözleşme ile malzemenin 4.207.750 TL/m3 üzerinden satışı konusunda sözleşme imzalamıştır. Halbuki yukarıda tarihleri bildirilen yazılardan 22.7.1994 tarihli olan hariç diğerlerindeki maliyet fiyatları farklıdır.
Şu haliyle davalı maliyetinden daha düşük fiyatla satış yapmakla ve düşük maliyet bildirilen yazının diğerleriyle farkını sormadan sözleşme yapmakla kusurludur. Nitekim bilirkişilerde 15/7/2002 tarihli raporlarında bunu belirtmişlerdir. Ancak davalı dışında da sorumlu olanların olduğunu belirterek belli bir oranda davalının sorumlu tutulacağı açıklanmıştır. Bilirkişilerin davalı dışındakilerin de sorumlu olduğunu belirtmesi dış ilişkideki sorumluluk kurallarına uygun değildir. Şu halde, kapsam belirlenerek zarara hükmedilmek gerekirken somut olayla bağdaşmayan gerekçeyle istemin reddi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 27.1.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy