(818 S. K. m. 49)
Dava: Davacı Ulus Menkul Değerler A.Ş. vekili Avukat Ünal Canbaz tarafından, davalı İlyas Uğur Teker aleyhine 22.9.2003 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 6.4.2004 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Karar: Dava, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz olunmuştur.
Davacı, davalı tarafından açılan ve reddedilen dava sırasında, davacının İMKB. Takas ve Saklama Bankası A.Ş. nezdindeki portföy hesabında bulunan ve işlem gören hisse senetleri üzerine haksız ihtiyati tedbir konulması nedeniyle istemde bulunmuş; davalı ise, tedbire konu hisse senetlerine, daha önce Sermaye Piyasası Kurulu tarafından el konulduğunu ve davacının ihtiyati tedbir nedeniyle zararının doğmadığını savunmuştur.
Dosya içerisinde bulunan Eskişehir Asliye 5. Hukuk Mahkemesi'nin 2000/159 esas sayılı dosyasında tensip ara kararı ile:
..Ulus Menkul A.Ş.'nin SPK. tarafından el konulmuş olan İMKB. Takas ve Saklama Bankası'ndaki hisse senetleri ve nakitleri üzerine menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine... İhtiyati tedbir konulmasına... biçiminde tedbir kararı verildiği; tedbir kararının icrasına ilişkin olarak Eskişehir 3. İcra Müdürlüğü'nün 2000/48 Muh. Sayılı ve 3.3.2000 tarihli yazısında ise, Takas ve Saklama Bankası'na hitaben: Tedbir kararı gereğince, serbest hisse senetleri üzerine veya nakit terminal bedelleri üzerine ihtiyati tedbir konulmasının istenildiği; Takas ve Saklama Bankası'nın 8.3.2000 tarihli yazısında: Ulus Menkul Değerler A.Ş.'nin faaliyetleri Sermaye Piyasası Kurulu'nun kararı ile 29.11.1999 gününden itibaren geçici olarak durdurulmuştur. Sermaye Piyasası Kurulu'nun kararı gereği, davalı şirketin nezdimizdeki saklama hesabında bulunan müşterilere ait kıymetlerin aracı kurumla bağı koparılarak müşteriler için açılan ayrı saklama hesaplarına aktarım yapılmıştır. Kayıtlarımızda yapılan incelemede Ulus Menkul Değerler A.Ş.'nin 1 nolu saklama hesabının kendi portföyü olduğu tespit edilmiş ve portföy hesabında bulunan 741.400- adet Atlantis Yatırım Ortaklığı ve 3.975.000- adet Mustafa Yılmaz Yatırım Ortaklığı A.Ş. hisse senedinin üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlenerek müdürlüğünüz adına açılan bloke hesaba aktarılmıştır... biçiminde cevap verilmiştir.
Yine dosya arasında bulunan, Takas ve Saklama Bankası'nın 19.3.2004 günlü yazısında: Sermaye Piyasası Kurulu'nun 29.11.1999 tarihli toplantısında, Ulus Menkul Değerler A.Ş.'nin faaliyetlerinin 29.11.1999 günü sabahından itibaren geçici olarak durdurulmasına karar verilmiş ve aracı kurumun saklama ve takas (nakit/menkul kıymet) hesaplarına erişme imkanı kaldırılmış, nezdimizdeki nakit ve menkul varlığı üzerine SPK adına bloke uygulanmıştır. Eskişehir 5. As. Huk. Mah.'nin 2000/159 sayılı kararı gereği tedbir şerhi uygulanan ATSYO ve MYZYO hisse senetleri de Ulus Menkul Değerler A.Ş.'nin erişim imkanının kaldırılarak SPK adına blokede tutulan 1 nolu portföy hesabından alınmıştır.
... Aracı kurumun SPK tarafından faaliyetinin durdurulmasıyla birlikte nezdimizdeki nakit ve menkul varlığı üzerine bloke uygulanmıştır. Tedbir kararında Ulus Menkul Değ. A.Ş.'nin SPK tarafından el konulmuş olan İMKB Takas ve Saklama Bankası'ndaki hisse senetleri ve nakitleri üzerine ibaresi kullanıldığından, bu kapsamda, aracı kurumun 1 nolu portföy hesabındaki blokeli kıymetleri üzerine tedbir kaydı işlenmiştir... biçiminde cevap verilmiştir.
Tüm bu açıklamalardan, davaya dayanak oluşturan hisse senetlerinin tedbirin konulduğu ve kaldırıldığı tarihler itibariyle SPK. tarafından bloke edilip edilmediği; buna bağlı olarak da, davacının tasarruf yetkisinin bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır. Bu yön, zararın varlığı bakımından önem taşımaktadır. Tedbir kararına rağmen, SPK. blokesinin davacının tasarrufta bulunmasını engellediğinin benimsenmesi durumunda, tedbir uygulaması nedeniyle davacı tarafın bir zararının bulunmadığı ve tedbir nedeniyle de davalının sorumlu tutulamayacağı kabul edilmelidir. Mahkemece, bu husus gereğince araştırılmış ve gerekçelendirilmiş değildir. Kararın, bu yönün araştırılması ve değerlendirilmesi nedeniyle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına ve temyiz eden taraflardan peşin alınan harçların istekleri halinde geri verilmesine 14.03.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy