(818 S. K. m. 49)
Dava: Davacı Ali Abdullah Doğan tarafından, davalı Mehmet Akif Hamzaçebi aleyhine 4.9.2002 tarihinde verilen dilekçe ile haksız eylem sonucu kişilik haklarına saldırıdan dolayı manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; istemin kısmen kabulüne dair verilen 25.2.2004 tarihli kararın Yargıtay'ca tetkiki davalı vekili tarafından süresi içerisinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava; haksız eylem sebebiyle manevi tazminat istemine ilişkindir.
Karar: Davacı; davalının üst disiplin amiri olmadığı halde, üst disiplin amirinin yetkisini kullanarak kendisine verilmiş olan disiplin cezalarını onayarak kesinleştirdiği için kanuni haklarını kullanamadığını bu yüzden manevi acı duyduğunu ileri sürmüş. Davalı ise, yapılan işlemin mevzuata uygun olduğunu savunmuştur.
Davacıya, disiplin Amiri tarafından; 27.7.2000 gün ve 5243 s. yazı ile iki uyarma, bir kınama, 31.10.2000 gün ve 8211 s. yazı ile kınama, 23.3.2001 gün ve 1971 s. yazı ile kınama, 23.3.2001 gün ve 1973 s. yazı ile kınama, 31.5.2001 gün ve 3838 s. yazı ile kınama, 18.7.2001 gün ve 5554 s. yazı ile de uyarma cezaları verilmiştir. Davacı bu disiplin cezalarının yetkisiz kişi olan Gelirler Genel Müdür Yardımcısı (B. Demirağ) tarafından verildiğini ileri sürerek itirazda bulunmuş itirazı, Gelirler Genel Müdürü olarak davalı M. Akif Hamzaçebi inceleyerek ret etmiştir.
Davacı, Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğünde, Gelirler Başkontrolörü olarak görev yapmaktadır. 11.3.1983 gün ve 17984 s. Resmi Gazetede yayımlanmış olan, Maliye Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği daha sonra, Bakanlar Kurulunun 18.1.1986 gün ve 86/10286 s. kararı ile (30.1.1986 gün ve 19004 s. Resmi Gazetede yayımlanmış olan) kabul edilen yönetmelik uyarınca 1.9.1986 günlü Bakanlık onayı 516 ve 543 s. Yasa Hükmünde Kararnameler ile (Disiplin Kuralları ve Disiplin Amirleri Hakkındaki Yönetmeliğin Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bir Maddesinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik) yeniden düzenlenmiş, 30.12.1994 günlü Bakanlık onayı ile disiplin amir ve üst disiplin amirleri yeni cetvellerde gösterilmiştir.
Davacıya uygulanan disiplin cezaları 1994 günlü Bakanlık onayı ile düzenlenmiş cetvellere göre uygulanmıştır. 1994 gününde yapılan düzenlemeye göre; Gelirler Başkontrolörü'nün disiplin amiri Genel Müdür Yardımcısı, üst disiplin amiri ise, Genel Müdürdür. (Özel nitelikli Maliye Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konmuş olan genel nitelikli Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre de, üst disiplin amiri Genel Müdürdür.)
Danıştay 12. Dairesi'nce 14.9.2001 tarihinde, 1.9.1986 ve 30.12.1994 günlü yeniden düzenlemesi yapılmış olan Maliye Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin yürütmesinin durdurulmasına kararı verilmiştir. Bu tarihe kadar anılan, Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkındaki Yönetmeliğin Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bir Maddesinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik hükümlerinin yürürlükte kaldığı ve uygulandığı açıktır. (Davacıya, disiplin cezaları 14.9.2001 gününden önceki tarihlerde verilmiştir.)
Dosya arasında bulunan Maliye Bakanlığı Disiplin Yönetmeliğinin (1.9.1986 günlü Bakanlık onayı 516 ve 543 s. KHK. ile Bakanlık teşkilatının yeniden yapılandırılması sebebiyle 30.12.1994 günlü Bakanlık onayı ile yeniden düzenlenmiş cetvelleri içeren.) 3. maddesine göre, uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları ekli cetvelde unvanları belirtilen Disiplin Amirleri tarafından verilir. Anılan yönetmeliğin 4/son maddesine göre, uyarma ve kınama cezalarına karşı yapılan itirazları inceleyerek, aynen kabule, hafifletmeye ya da kaldırmaya, Üst Disiplin Amiri yetkilidir. Ekli cetvellere göre de, Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğünde, Disiplin Amiri Genel Müdür Yardımcısı, Üst Disiplin Amiri ise, Gelirler Genel Müdürü'dür.
Davacının Maliye Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nde 1994 tarihide yapılan değişikliğin (cetvellerle ilgili) iptali ve 5.000.000.000 TL. manevi tazminata karar verilmesi için Danıştay'da açtığı dava sonunda, Danıştay 12. Dairesinin 23.5.2000 gün ve 2001/1442 Esas, 2002/2099 Karar s. kararıyla; Maliye Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'ne ekli disiplin amirlerini gösteren 1994 günlü Bakan onayı ile yapılan değişikliğin iptaline, davacıya verilen uyarma ve kınama cezalarının kesin olması sebebiyle esastan tetkiki olanağı bulunmadığına, bir idari işlem sebebiyle manevi zararın oluştuğunun kabulü için ağır hizmet kusurunun bulunması gerektiği açık olup hizmet kusuruna dayalı olarak tazminat sorumluluğundan söz edilebilmesi için iptali istenilen işlemin hukuka aykırı olduğunun tesbiti ön koşul olduğundan ve dava konusu disiplin cezasına ait işlemde işin esasına girilerek karar verilerek hukuka aykırılık saptanamadığından davacının manevi tazminat isteminin yerinde görülmediğine karar verilmiştir.
Davacı, kendisine uygulanan disiplin cezalarına yaptığı itirazları üst disiplin amiri olarak inceleyen davalının yetkisi olmadığını bildiği halde, inceleme yaparak itirazını reddetmesinde kişisel kusuru bulunduğunu ileri sürmüş ise de; davacıya uyarma ve kınama cezalarının verildiği tarihlerde (27.7.2000 ile 18.7.2001 tarihleri arasında) davalının Gelirler Genel Müdürü olduğu sabittir. Davacıya disiplin cezalarını disiplin amiri olan Gelirler Genel Müdür Yardımcısı vermiş, itiraz üzerine, Üst Disiplin amiri olan davalı da incelemiştir. Bu tarihlerde yürürlükte olan Maliye Bakanlığı Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkındaki Yönetmelik ve eki cetvellere göre, Gelirler Başkontrolörü olan davacının disiplin amiri Genel Müdür Yardımcısı, Üst Disiplin Amiri de Genel Müdürdür.
Davalı, yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapmıştır. Davalının, davacıya karşı kişisel kin ve garez ile hareket ettiği de kanıtlanmış değildir. Davalının bir keyfi uygulamasından söz etme olanağı da yoktur. Davalının yaptığı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen kararın yukarda gösterilen sebeple BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istem halinde geri verilmesine 14.04.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy