(818 S. K. m. 41) (2330 S. K. m. 1, 4)
Dava: Davacı İçişleri Bakanlığı vekili Avukat Y.K. tarafından, davalı Z. aleyhine 17.06.2003 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle ödenen tazminatın rucüen alınmasının istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; istemin kabulüne dair verilen 08.06.2004 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kâğıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Öteki temyiz itirazlarına gelince; davacı, davalının karıştığı trafik kazası nedeniyle yaralanan dava dışı jandarma erine 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yasa gereğince ödenen tazminatın, haksız eylemi gerçekleştiren davalıdan rucüen alınmasını istemiştir.
Davalı ise; yol kontrolü yapan dava dışı jandarma erinin, kontrolde durmayarak kaçan bir kamyonun altında kalmak üzereyken yolun orta noktasından kendi şeridine doğru kaçtığı sırada düşük hızla seyrettiği halde engel olamayıp ere çarptığını ileri sürerek istemin reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Yerel mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş, karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden; araç sürücüsü olan davalının, yol kontrol görevini yapan dava dışı jandarma erine çarparak % 80 oranında meslekte kazanma gücünde azalma olacak biçimde yaralanmasına yol açtığı, ceza mahkemesinde yapılan yargılamada 7/8 oranında kusurlu bulunarak cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı, savunma kanıtları arasında keşif yapılarak tanıklarının dinlenmesini ve bilirkişi incelemesi yapılarak kusur durumunun saptanmasını istemiş, ayrıca ceza dosyasını da kanıtları arasında göstermiştir. Rücu istemlerinde davalı kendi kusuru oranında sorumlu olacağından olaydaki kusur oranının belirlenmesi gerekir. Bu nedenle olay yerinde keşif yapılarak davalının savunma tanıkları keşifte dinlenmeli, olay ile ilgili ceza dosyası da getirilerek tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek davalının olaydaki kusur durumu açıklığa kavuşturulmalı ve belirlenecek kusuru oranında sorumlu tutulmalıdır.
Yerel mahkemece, açıklanan yönler gözetilmeden, ceza dosyası getirilip incelenmeden yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
3- Davalının sorumluluğu haksız eyleme dayanmaktadır. Kural olarak haksız eylemde zarar olay tarihinde gerçekleşir. Bu nedenle gerçekleşen zararın da olay tarihine göre belirlenmesi gerekir. Dava konusu olay 08.05.1998 gününde gerçekleştiği halde davacı idare 24.06.2002 gününde geçerli olan katsayıya göre belirlediği tazminatı istemektedir. Her ne kadar 2330 Sayılı Yasanın 4. maddesi yaralanan görevliye ödenecek tazminatın komisyon karar tarihindeki katsayı esas alınarak belirlenmesini öngörmüş ise de davalıdan kaynaklanmayan nedenlerle komisyonca geç karar alınmış olması yüzünden ödenecek tazminat miktarının yükselmesinden davalı sorumlu tutulamaz. Bu nedenlerle davalıya rücu edilebilecek miktarın olay tarihindeki katsayı esas alınmak suretiyle belirlenmesi gerekir. Mahkemece bu yön üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmadığından bu nedenle de karar bozulmalıdır.
4- Zarar gören er için 16.228.850.000.- Lira nakdi tazminat ödenmesine karar verildiği, 02.08.2002 gününde ise 16.107.130.000.- Lira nakdi tazminat ödendiği dosya arasındaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Davalı, zarar görene ödenen miktara göre sorumlu tutulacağına göre gerekçesi açıklanmadan ödenenden fazla olarak idarece kararlaştırılan miktarın ödetilmesine karar verilmiş olması da ayrı bir bozma nedenidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda 2, 3 ve 4 sayılı bentlerde gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesi 09.03.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy