(818 S. K. m. 41, 43, 44, 50, 51) (765 S. K. m. 230)
Dava: Davacı Milli Savunma Bakanlığı vekili Avukat Alpaslan Özaslan tarafından, davalı Ümit Mestav ve Yusuf Turgut aleyhine 21.11.2002 gününde verilen dilekçe ile rücuen tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 6.7.2004 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı Ümit Mestav ve davacı vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Davacının öteki temyiz itirazlarına gelince; Dava rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı idare davalının kusuru nedeniyle ölen dava dışı şahsın hak sahiplerine açılan dava sonucu ödediği 16.833.220.000 TL'nin ödetilmesini istemiştir. Tahakkuk müzekkeresinde davacı idarece ödenmesi gereken miktar 16.833.220.000 TL. olmakla birlikte 126.240.000 TL. damga vergisi ve 126.200.000 TL. saymanlıklar arası işlem fişi ile kesilen hazine lehine hükmedilen avukatlık ücreti düşüldükten sonra 16.580.780.000 TL. ödendiği görülmektedir. Rücu'ya esas alınması gereken miktar herhangi bir mahsup işlemi yapılmadan ödenmesi gereken rakam olup yerel mahkemece açıklanan yön gözetilmeden yukarıda açıklanan kalemler düşüldükten sonra belirlenen rakamın hükme esas alınmış olması usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirmiştir.
a) Rücu hakkı, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında oluşan kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Dava konusu tazminatta BK. 41. maddesine göre haksız fiilden kaynaklanmış bulunmasına göre, tarafların bu borçtan dolayı BK.nun 51. maddesi yollaması ile aynı kanunun 50 nci maddesi gereğince kendi kusur oranları nisbetinde sorumlu tutulmaları zorunludur. Zararın oluşumunda davacı ve davalıların ayrı ayrı kusur oranları tespit edilerek sonuca göre davacının rücu talebi ve miktarı konusunda karar verilmek gerekirken hükmedilen miktarın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş olması nedeniyle karar bozulmalıdır.
b) Dava konusu olay davacı idare tarafından düzenlenen pentatlon koşusu sırasında meydana gelmiştir. Koşu sırasında meydana gelebilecek bir olaya müdahale edilmesi için davalı Tabip Üsteğmen Ümit Mestav komutasında ambulans görevlendirilmiştir. Koşuya katılan askerler belli zaman aralıkları ile koşmaya başlamışlar, son askerin koşuya başlaması sonrasında ambulans onları takip etmeye başlamıştır. Ambulansın koşanları geçmemesi gerekirken rampada son sırada koşan er Murat Kamiloğlu'nu geçip ve ona çarparak ölümüne neden olunmuştur. Davalının 1 inci Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nde yapılan yargılaması sonunda araç komutanlığı görevini gereği gibi yapmayarak kazaya neden olduğu ve bu eylemi nedeniyle TCK. nun 230/1 maddesi gereğince cezalandırıldığı ancak daha sonra yürürlüğe giren 4616 sayılı Yasa gereğince cezasının ertelendiği görülmektedir.
Ölüm olayı üzerine hak sahibi şahıslar tarafından Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açılmıştır. AYİM.ce yapılan yargılama sonunda hizmetin iyi işlemediği ve idare ajanlarının yeterince eğitilmediği ve denetlenmediğinden olayın meydana geldiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dosyadaki delillerden koşunun yapıldığı mevsim koşulları, olayın özellikleri itibariyle idarenin ağırlıklı kusurlu olduğu ve hükmedilen miktarın davalıyı müzayakaya düşürecek miktarda olduğu anlaşılmaktadır. Davalının olayın meydana gelmesinde kusuru sabit ise de idarenin kusurunun ağırlıklı olduğu da gözetilerek ve BK.nun 43 ve 44. maddelerindeki düzenlemeler dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken istemin tamamına yakın bir bölümüne hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan bozma sebebidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın 2 sayılı bentte açıklanan nedenlerle davacı, 3-a ve b bentlerindeki sebeplerle davalı yararına BOZULMASINA, tarafların öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine ve temyiz eden davalı Ümit Mestav'dan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 29.12.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy