(818 S. K. m. 41, 49) (1086 S. K. m. 275, 440, 441, 442)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan doğan manevi tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 29/12/2005 gün ve 2005/1073-2005/14376 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK'nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan doğan manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizce hakim tarafından çözülebilecek bir konuda bilirkişi incelemesi yapılması eleştirilerek onanmıştır. Davacı tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.
Davacı, davalılardan A.Ö.'nün, diğer davalılara ait Milli İrade isimli yerel gazetenin 18.09.2002 tarihli nüshasında tam sayfa ilan vererek Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi sınav sorularının Malatya'da çalınmasına bağlı bazı hususlardaki şüphelerini daha önce yayımlanan Vakit gazetesinin 16.09.2002 tarihli nüshasındaki AÜ'de de pislik patladı başlıklı haberini de kullanarak kamuoyuna ilan ettiğini bu şekilde Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü'nün itibarını zedelediğini gerçeğe aykırı iddia ve yorumlarda bulunulduğunu ileri sürerek manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
Davalılar ise daha önceden basında çıkan sınav sorularının çalınmasına ilişkin haberler nedeniyle davalı A.Ö.'nün 3 kez bu hususu Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü'nden sorduğunu, her hangi bir cevap alamaması üzerine dava konusu ilanı verdiğini, basın özgürlüğü ve basın yoluyla düşünce açıklama sınırları içinde kaldığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.
Basının haber verme özgürlüğü yanı sıra, gazetecinin yayınladığı olayların doğruluğunu araştırma ödevi vardır. Şöyle ki; gazetecinin bir haberi yayımlamadan önce kendisinden beklenen özeni gösterip o haberin ne ölçüde doğru olduğunu araştırıp soruşturduktan sonra o haberi yayımlaması gerekir. Hatta yayımlanacak haber, üçüncü kişilere özel olarak ağır bir zarar verebilecek ise doğruluğunu denetlemesi ödevi daha sert ölçülere bağlanacaktır. Haber başka bir yerden alınmış olsa bile, doğruluğu soruşturulup saptanmalı ve böylece gerçek bir haber niteliğinde ise yayınlanmalıdır.
Somut olayda davalı A.Ö.'nün 18.09.2002 tarihli davalı gazeteye verdiği Eskişehirlilere duyuru başlıklı tam sayfa ilanda AÜ Açıköğretim Fakültesinin sınav sorularının Malatya'da çalındığına ilişkin kuşkularını, Anadolu Üniversitesi'ndeki yolsuzluk, israf ve savurganlık yapıldığını da belirterek, yine ilanın büyük bir bölümünde okunacak şekilde Vakit gazetesinin 16.09.2002 tarihli nüshasından alınan AÜ de de pislik patladı başlıklı haberi de yer alacak ve görünecek şekilde yayımlandığı anlaşılmaktadır. Davacı, Vakit gazetesindeki bu haber nedeniyle tazminat davası açmış olup bu haberin hukuka aykırılığı belirlenmiş ve kesinleşmiştir. Daha önce başka bir yayın organında kişilik haklarına saldırı içeren yayının davalı A.Ö. tarafından alınıp aynen kullanılması, onun haksız eylemine katılma, olumsuz sonuçlarını artırarak, kişilik haklarına saldırının tekrarlanması niteliğinde olduğundan ilan bu yönüyle hukuka aykırıdır.
Mahkemece davacıya uygun bir tazminat verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir. Ne var ki karar onanmış bulunduğundan davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Diğer taraftan HUMK. nun 275. maddesine göre; çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir. Hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez. Yasanın buyurucu kuralına karşın mahkemece, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirmeyen konuda bilirkişiden rapor alınması yasaya aykırıdır.
Sonuç: HUMK'nun 440 ve 442. Maddeleri uyarınca karar düzeltme isteminin kabulüne, 2005/1073 Esas, 2005/14376 karar sayılı 29.12.2005 tarihli onama kararının kaldırılmasına yerel mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, 22.03.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy