(818 S. K. m. 41) (2918 S. K. m. 85, 86)
Dava ve Karar: Davacı Feride Çılbır vd. vekili Avukat Ahmet İnce tarafından, davalı Borusan Oto Servis ve Tic. AŞ. ve diğerleri aleyhine 14/5/2004 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 13/12/2007 günlü kararın Yargıtay'da duruşmalı olarak incelenmesi davalılardan Borusan Oto İth. Dağ. AŞ. ve Borusan Oto Servis ve Tic. AŞ., duruşmasız olarak incelenmesi de davacılar vekilleri taraflarından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 3/2/2009 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekili Avukat Yüksel Acun ile karşı taraftan davacılar vekili Avukat Ahmet İnce geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.
Davalılardan Fatma Yaşar Agaik'e ait olup, onun tarafından kullanılan araç direksiyon hakimiyetini kaybederek refüjü aşmış ve karşı yola geçerek davacıların desteğinin kullandığı araca çarpmıştır. Olayda davacıların desteği hayatını kaybetmiştir. Davalılardan Fatma Yaşar Agaik hakkında açılan ceza davası sonucunda, olayın araçtaki teknik arızadan kaynaklandığı, Fatma'nın bir kusuru bulunmadığı belirlenerek beraatine karar verilmiştir.
Davacılar, olaya neden olan aracın sahip ve sürücüsü Fatma Yaşar Agaik yanında, araçtaki imalat hatası nedeniyle aracın satıcısı ve ithalatçısı olan şirketleri de davalı olarak gösterip istemde bulunmuşlardır. Mahkemece, davalılardan Fatma'nın olayda kusuru bulunmadığı, ceza davasında beraat ettiği gerekçe gösterilerek hakkındaki dava reddedilirken diğer davalı şirketler yönünden kısmen kabul edilmiştir.
Davalılardan Fatma Yaşar Agaik, sürücü olarak ceza mahkemesinde beraat etmiş ise de, adı geçen davalı aynı zamanda araç işleteni bulunduğundan Karayolları Trafik Kanununun 85/1. maddesi gereği işleten sıfatıyla objektif sorumluluğu bulunmaktadır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 86/1. maddesine göre işletenin sorumluluktan kurtulabilmesi için kusuru bulunmamasının yanında araçtaki bir bozukluğunda kazayı etkilememiş olması gerekir. İşleten, motorlu aracın yapımcısının hataları veya onarım sırasında oluşan bozukluklar sonucu oluşan kazalarda kurtuluş kanıtına dayanamaz.
Bozukluk kavramına, donanımdaki gereç ve aygıtlardaki (malzeme) ayıplar, yapımda bozukluk, kötü onarımdan ileri gelen bozukluklar, zorunlu donanımların bulunmaması, iyi çalışmaması gibi durumlar girmektedir. Araçtaki teknik bozukluklar mücbir sebep olarak değerlendirilemez.
Şu durum karşısında, davalılardan Fatma Yaşar Agaik, davada işleten sıfatıyla sorumlu tutulmalıdır. Sürücü olarak kusursuz bulunup cezada beraat etmiş olması eldeki dava için bağlayıcı olamaz. Araçtaki imalat veya teknik hatadan Karayolları Trafik Kanununun 85/1 ve 86/1. maddeleri uyarınca işleten olarak sorumlu tutulmak üzere kararın bozulması gerekmiştir.
Öte yandan araçta imalat hatası olduğu belirtilerek diğer davalı şirketler de davanın tarafı olarak gösterilmiştir. Bir motorlu araç, yapımında ya da montajında var olan hata ve özensizlikler nedeniyle de trafik kazasına neden olabilir. Bu durumda üçüncü kişilerin uğrayacakları zararlarda, yapımcının sorumluluğu gündeme gelmektedir.
Uygulamada sorumluluk, kural olarak BK'nun 41/1. maddesindeki kusura dayalı haksız eylem sorumluluğuna göre belirlenmektedir.
Aracın üretiminde bir hata olup olmadığının belirlenmesi açısından, davalılardan Fatma Yaşar Agaik'in yargılandığı ceza davası sırasında bilirkişilerden raporlar alınmıştır. Mahkemece, ceza davası sırasında alınan bu raporlar esas alınarak şirketler sorumlu tutulmuştur. Ancak, davalı olan satıcı ve ithalatçı şirketler, ceza davasının tarafı değillerdir. Ayrıca, araç maliki Fatma'nın Tüketici Mahkemesinde, üretici, satıcı ve ithalatçı şirketler aleyhine açtığı tazminat davasında alınan bilirkişi kurulu raporuna göre, araçta imalat veya teknik hata bulunmadığı, kazanın sürücü hatasından kaynaklandığının belirtildiği görülmüştür. Şu durumda, araçta üretim hatası bulunup bulunmadığı davalılardan Fatma Yaşar Agaik'in Tüketici Mahkemesinde açtığı dava sonunda belli olacağı gözetilerek mahkemece anılan davanın sonucu beklendikten sonra bir karar vermek gerekirken, şirketlerin taraf olmadığı ceza mahkemesi kararı esas alınarak hüküm kurulmuş olması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle taraflar yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve temyiz eden davalılar yararına takdir olunan 625.00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacılara ve temyiz eden davacılar yararına takdir olunan 625.00 TL duruşma avukatlık ücretinin de davalılara yükletilmesine, taraflardan peşin alınan harçların istekleri halinde geri verilmesine 03.02.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy