(4721 S. K. m. 1007) (818 S. K. m. 43)
Dava ve Karar: Davacı K. Ç. vekili Avukat Ahmet Turan Çetin tarafından, davalı Maliye Hazinesi aleyhine 10/03/2008 tarihinde verilen dilekçe ile MK'nun 1007.maddesi uyarınca maddi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 28/05/2009 tarihli kararın Yargıtay'da duruşmalı olarak tetkiki davalı vekili ve duruşmasız olarak tetkiki de davacı vekili taraflarından süresi içerisinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 05/10/2010 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı Hazine vekili Avukat Özgür Bekdemir ile karşı taraftan davacı vekili Avukat A.Turan Çetin geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla kanuna uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Davalının sair temyiz itirazlarına gelince; dava, tapu sicilinin tutulmasından dolayı uğranılan zararın, Medeni Yasa'nın 1007. maddesi gereğince kusursuz sorumlu olan Devletten alınması istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istek kabul edilmiş; karar, taraflarca temyiz olunmuştur.
Davacı, adına tapulu olan 4 ayrı taşınmazın, davalı Hazine tarafından açılan tapu iptali ve tescil davasında mera niteliği taşıdığı saptanarak tespit dışı bırakılmasına karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini belirterek, tapulu taşınmazının elinden çıkması sebebiyle uğradığı zararın ödetilmesini istemiştir.
Davalı ise, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Dosya içeriğinden, 1990 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında taşınmazların tarla niteliği ile çapa bağlanarak S. Y. adına tespit ve tescil edildiği, davacının tapusu iptal edilen taşınmazları kanuni yoldan elde ettikleri anlaşılmaktadır. Meralar, nitelikleri gereği özel mülkiyete konu olmayacak yerlerdir. Bu nitelikteki bir yer tapuya bağlanmış ve daha sonra davacıya satılmıştır. Devlet tarafından verilen ve geçerli bir kayda dayalı tapu ile sağlanan mülkiyet hakkına değer verileceği kuşkusuzdur. Böyle bir yerin mera niteliğinde olması taşınmazların temel niteliğini, yani kamu malı olma niteliğini değiştirmemekle birlikte kişinin tapuya dayanan hakkının da korunması gerekir. Devletin verdiği tapunun geçersizliği ileri sürülerek, hiçbir karşılık ödenmeden tapunun iptalinin istenmesi, geçerli kayda dayanan mülkiyet hakkı ile bağdaşmayacağı gibi Devletin saygınlığını da zedeler.
Şu durumda, mera niteliğindeki taşınmazlar için oluşturulmuş tapu kaydının iptalinde kamu yararının bulunduğunun kabulü gerekir. Ancak, adına oluşturulmuş bulunan tapu kaydı iptal edilerek elindeki taşınmazı alınan kişiye, karşılıklı hak ve adalet dengesinin sağlanması amacıyla, tazminat niteliğinde bir bedel ödenmesi gerekir. Ödenecek tazminatın sebebi kanun dışı bir işlem sebebiyle değil hak ve adalet dengesinin sağlanması amacına yönelik olacağından, taşınmazların tam değerlerinin karşılanması da gerekmez.
Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, davalının, taşınmazların gerçek değerinden, Borçlar Yasası'nın 43. maddesi gereğince uygun bir indirim yapılmak suretiyle belirlenecek zarardan sorumlu tutulması gerekirken, taşınmazın rayiç değerinin tamamı üzerinden fazla tazminata hükmedilmiş olması usul ve kanuna uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen kararın yukarda (2) s. bentte gösterilen sebeplerle BOZULMASINA; davacının tüm, davalının öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki sebeplerle reddine ve temyiz eden davalı Hazine yararına takdir edilen 750,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine 05.10.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy