(Islah Amaçlı Hayvan Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik m. 38)
Asıl davada davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 02/03/2012 gününde verilen dilekçe ile 15/12/2011 tarihli davacıların birlik üyeliğinden geçici ihracına ilişkin yönetim kurulu kararının iptalinin istenmesi, birleşen davada davacılar ..., ... ve ... vekilleri Avukat ... tarafından davalı ... aleyhine 28/05/2013 gününde verilen dilekçe ile 23/03/2013 tarihli birlik genel kurulunda verilen kesin ihraç kararının geçersizliğinin tespiti ile iptalinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen 13/10/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi asıl ve birleşen davada davacılar vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre asıl davada davacı ...’un, asıl ve birleşen 2013/306 esas sayılı davalarda davacı ...’in tüm temyiz itirazları reddedilmelidir.
2) Asıl ve birleşen davalarda davacılar ... ve ...’in temyiz itirazlarına gelince;
Asıl dava, birlik üyeliğinden geçici ihraç kararının, birleşen dava kesin ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.
Asıl davada davacılar vekili; müvekkillerinin davalı Birliğin üyesi iken, davalı birlik yönetim kurulunun 06/12/2011 tarihli yazısı ile birliği maddi ve manevi zarara uğrattıkları gerekçesiyle uyarılarak, ana sözleşmenin 10. maddesinin 1 fıkrasının (b) bendi gereğince çıkarma kararı verileceği yönünde ihtar edildiklerini, noter kanalıyla gönderdikleri ihtarname ile uyarı yazısında geçen “birliğin aleyhinde maddi ve manevi zararına faaliyette bulunmak” ifadesinin ne anlama geldiğinin açıklanmasını istediklerini, ancak davalı birliğin bu taleplerine cevap vermediğini, birlik yönetim kurulunun 15/12/2011 tarihli kararı ile Birlik Kuruluş Belgesinin 10.1.b ve 10.2 maddeleri uyarınca uyarı yazısında geçen gerekçe ile hakları askıya alınmak suretiyle geçici olarak üyelikten ihraç edilmelerine karar verildiğini, kararın yönetmelik ve birlik kuruluş belgesine aykırı olduğunu belirterek, asıl davada 15/12/2011 tarihli yönetim kurulunun geçici ihraç kararının iptaline, birleşen davada 23/03/2013 tarihli genel kurulda verilen kesin ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Birlik vekili; davacıların başkan ve yönetim kurulu üyeliği yaptıkları dönemde alımı yapılan hayvanlarla ilgili olarak birliği maddi ve manevi olarak zarara uğrattıklarını, alınan hayvan bedellerinin süresinde ödenmemesi nedeniyle birliğin zarara uğratıldığını, keçilerin yönetim kurulu üyesi ... tarafından kendi adına kaydedilmesine rağmen bu kişi hakkında işlem yapmadıklarını, birliğe alınan hayvanların satış bedelinin birlik kasasına girmediğini, zimmet nedeniyle davacılar hakkında şikayette bulunduklarını, davacıların birliği maddi olarak zarara uğrattıkları gibi, 10/04/2011 tarihinde yapılan olağan genel kurulda seçimi kaybettikten sonra olağanüstü genel kurul kararı alarak yönetimi yeniden ele geçirmek için birlik ve yönetim kurulu üyeleri aleyhine asılsız şikayet ve ithamlarda bulunduklarını, yeni genel kurul için birliğin hesabından para çektiklerini, davacıların tehdit edildikleri iddiasıyla birlik yönetim kurulu üyeleri hakkında asılsız şikayette bulunmaları üzerine ... 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/563 esas sayılı dosyasında açılan davada beraat kararı verildiğini, davacılardan ...’nın birlik yönetimi aleyhine usulsüzlük ve yolsuzluk yapıldığı yönünde asılsız iddialar öne sürdüğünü, ayrıca olağanüstü genel kurul yapılması için birtakım sahte imzalar topladığını, bu konuda ... hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece; alınan bilirkişi raporu benimsenerek, yönetim kurulunun 06/12/2011 tarihli uyarı yazısında davacıların davalı birlik aleyhine ne gibi bir faaliyette bulundukları konusunda bir ifadeye rastlanmadığı, bu konuda dosyada bulunan tek belgenin iki farklı tarih içeren tutanak olduğu, 25/02/2009 tarihinde birlik adına satın alınan keçi bedelinin geç ödenmesi sebebiyle birliğin maddi kayba uğradığı, bilirkişi raporuna göre davacıların birliği zarara uğrattıkları ve ihraç kararının yerinde olduğu gerekçesiyle, ispatlanamayan asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 08/04/2011 tarih ve 27899 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Islah Amaçlı Hayvan Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin üyelikten çıkarmaya ilişkin 38. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendinde birlik aleyhine ve birliğin manevi ve maddi zararına olabilecek faaliyette bulunmak eyleminin çıkarılma nedenleri arasında sayıldığı, aynı maddenin 8. fıkrasında çıkarılma kararının gerekçeleri ile birlikte tutanağa ve karar defterine geçirileceği gibi, üyelik defterine de yazılacağının düzenlendiği, davalı Birliğin Kuruluş Belgesinin 10. maddesinde de aynı yönde düzenlemeye yer verildiği görülmektedir.
Dosya kapsamından; davalı Birlik tarafından davacılara gönderilen 06/12/2011 tarihli yazıyla birliği maddi ve manevi zarara uğratabilecek faaliyetlerde bulunduklarının tespit edilmesi nedeniyle yönetim kurulu tarafından uyarılmalarına karar verildiği, bu faaliyetlere devam edilmesi durumunda üyelikten çıkarma kararı verileceğinin ihtar olunduğu, akabinde ... ve ...’in yazılı olarak uyarılmalarına rağmen aynı faaliyetleri sürdürdüklerinden bahisle 15/12/2011 tarihli yönetim kurulu kararıyla geçici olarak ihraç edilmelerine karar verildiği, ...’ya ait üye kayıt defterinde ihraç nedeni olarak “08/12/2011 tarihli tutanakta kayıt altına alındığı gibi yeni alınan hizmet binasının alımında birlik yönetim kurulunun yolsuzluk yaptığı vb asılsız beyan ve söylemlerle birlik üyelerinin birliğe ve yönetim kuruluna olan güvenini sarsıcı davranışlarda bulunmasının” gösterildiği, ... hakkında tutulduğu belirtilen tutanakta ise 08/12/2011 ve 18/12/2011 şeklinde iki farklı tarihin yer aldığı, ne zaman düzenlendiği konusunda tereddüt içeren bu tutanağı doğrulayacak dosyada başkaca bir delil bulunmadığı, ...’e ait üye kayıt defterinde ihraç nedeni olarak ise “birliğe yeni alınan hizmet binası da dahil olmak üzere birlik faaliyetleri ile ilgili olarak üyeler arasında asılsız beyan ve söylemler ile üyelerin birliğe olan güvenlerini sarsıcı davranışlarda bulunmasının” gösterildiği, her iki davacının Birliğe üye olup yönetimde bulunmadıkları, birliğe alınan hayvanlar nedeniyle oluşan zarara ilişkin eylemlere katılımlarının olmadığı, davacıların 23/03/2013 tarihli genel kurul kararıyla kesin ihraçlarına karar verildiği, ... ve ...’in birliğin banka hesabından çekilen paranın tahsiline ilişkin başlatılan icra takibinde gösterilen borçlular arasında olmadıkları, ...’nın özel belgede sahtecilik suçundan ... 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/586 esas ve ... 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/198 esas sayılı dosyalarında açılan ceza davalarında ayrı ayrı beraatine karar verildiği, temyiz edilmeyen her iki kararın kesinleştiği, ... hakkında bir soruşturma veya ceza dosyasının bulunmadığı, davalının savunmasında geçen ... 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/563 esas ayılı dosyasında tehdit suçundan açılan ceza davasında bu davacıların müşteki sıfatının bulunmadığı, geçerli bir genel kurul kararı varken yeniden genel kurul toplantısı yapılması yönünde karar alınarak birlik kasasından harcanan paranın tahsiline yönelik ... 4. İcra Müdürlüğünün 2012/2249 sayılı dosyasında başlatılan icra takibi ve vaki itirazın iptaline için ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/379 esas sayılı davaya taraf olmadıkları anlaşılmaktadır.
Konuya ilişkin öncelikle belirtmek gerekir ki, iptal istemine konu gerek yönetim kurulunun geçici ihraç ve gerekse genel kurulun kesin ihraç kararlarında birlik yönetiminde bulunmayan davacılar ... ve ...’in üyelikten ihraçlarına neden kabul edilen somut eylemlerinin açıkça ortaya konulması gerekir.
Somut olayda; her iki davacının birlik aleyhine asılsız beyan ve söylemlerde bulundukları yönünde soyut gerekçeye dayanılmamış, ihracı haklı gösteren somut bir sebep gösterilip ispat edilmemiştir. Bu davacıların hayvan alımı nedeniyle bilirkişi raporunda 3 kalem halinde açıklanan ve birliği maddi zarara uğrattığı belirlenen diğer eylemlere de bir katılımları bulunmamaktadır. Ayrıca yukarıda açıklanan dosya kapsamında bu davacılara yönelik ihraç kararının haklılığını gösteren başkaca bir eylemin varlığı da saptanamamıştır.
Şu halde; mahkemece davaya konu Yönetmeliğin 38. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi ve anasözleşmenin 10. maddesinin (b) bendinde yazılı ihraç nedeninin davalı tarafından somut ve kesin olarak kanıtlanamamasına göre, anılan davacıların asıl ve birleşen davada ihraçlarına ilişkin 15/12/2011 tarihli yönetim kurulu ve 23/03/2013 tarihli genel kurul kararlarının iptali istemlerinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, açıklanan yönler gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen asıl ve birleşen 2013/306 esas sayılı kararların yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davacılar ... ve ... yararına BOZULMASINA, asıl davada davacı ...’un, asıl ve birleşen 2013/306 esas sayılı davalarda davacı ...’in temyiz itirazlarının yukarıda (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle REDDİNE ve davacılardan ... ve ...'den peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 01/06/2020 gününde oy birliği ile karar verildi. (¤¤)