(213 S. K. Ek m. 13)
Davacı Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 25/02/2013 gününde verilen dilekçe ile kurum zararı nedeniyle alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; hukuki yarar yokluğundan davanın reddine dair verilen 26/11/2019 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, kurum zararı nedeniyle alacak istemine ilişkindir. Mahkemece hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı vekili, davalıların kadrolarının Maliye Bakanlığında olup ... Sağlık Kurumları Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğünde görev yaptıklarını, bu sebeple Karaman Devlet Hastanesi bütçesinden döner sermaye ek ödemesi aldıklarını, davalıların Maliye Bakanlığı personeli olmaları nedeniyle de 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ek 13. maddesi gereği ek ödeme aldıklarını, 213 sayılı VUK’nun ek 13. maddesi gereği Maliye Bakanlığının personeline ödediği ek ödeme tutarının, döner sermaye katkı payı matrahına dahil edilmemesi gerektiğini, ancak davalıların Sağlık Bakanlığı Karaman Devlet Hastanesinden aldıkları döner sermaye ek ödemesi matrahına 213 sayılı VUK ek 13. maddesi gereğince ödenen ek ödemeyi de dahil etmek suretiyle döner sermaye ek ödeme matrahını yükselttiklerini ve bu şekilde bütçeden olması gerekenden fazla döner sermaye ek ödemesi aldıklarını belirterek oluşan kurum zararının tazminini talep etmiştir. Davalılar davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, dava konusu olaya ilişkin Sayıştay ilamında fazla ve kanunsuz ödemenin belirlendiği, Sayıştay ilamlarının kesin hüküm niteliğinde ve infazı kabil olduğu, bu nedenle davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Somut olayda davacı, davalıların kendi kurumları tarafından VUK’un ek 13. maddesi gereğince ödenen ek ödemeyi, döner sermaye katkı payı matrahına dahil etmek suretiyle döner sermaye katkı payı matrahını yükselttiklerini, bu kapsamda 2008 yılının Mayıs ayında geriye dönük ödeme emri düzenlediklerini ve 2006 yılının Nisan ayından 2008 yılının Mayıs ayına kadar olan süreçteki döner sermaye katkı payı ödemelerini toplu halde tahsil ettiklerini, 2008 yılının Mayıs ayından 2008 yılının Aralık ayına kadar ise yine VUK’un ek 13. maddesi gereğince ödenen ek ödemeyi döner sermaye katkı payı matrahına dahil etmek suretiyle döner sermaye katkı payı belirlenerek bu miktarları tahsil ettiklerini ve bu şekilde kurum zararının oluştuğunu iddia etmektedir. 213 sayılı VUK’un ek 13. maddesinde, bu madde kapsamında bulunan personele yapılan ikramiye, teşvik primi, teşvik ödemesi, döner sermaye katkı payı ödemeleri, döner sermaye gelirlerinden yapılan ek ödemeler ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca ödenecek tutarlar ile Maliye Bakanlığınca belirlenecek benzeri ödemelerin net tutarlarının, bu madde kapsamında yapılan ek ödemenin aylık net tutarından mahsup edileceği, mahsuba ilişkin esas ve usulleri düzenlemeye Maliye Bakanının yetkili olduğu, bu ödemenin, ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre davalılara, davacı kurum tarafından ödenen döner sermaye katkı payı ödemesinin, Maliye Bakanlığınca VUK ek 13. maddesi gereğince ödenen ek ödemeden mahsup edilmesi, bu mahsubun Maliye Bakanlığı tarafından yapılması ve ayrıca davalılara VUK ek 13. maddesi gereğince ödenen ek ödeme miktarının döner sermaye katkı payı matrahına dahil edilmemesi gerekir. Dosyada mevcut olan Karaman Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünün 02/09/2019 tarihli yazısı ile ... Devlet Hastanesi Başhekimliğinin 23/09/2019 tarihli yazısından; davalıların VUK’un ek 13. maddesi gereğince ödenen ek ödemeyi, döner sermaye katkı payı matrahına dahil etmek suretiyle döner sermaye katkı payı matrahını yükselttikleri ve bu şekilde fazladan döner sermaye katkı payı aldıkları, fazladan ödenen döner sermaye katkı payına ilişkin Bakanlığı bünyesinde kurum zararı dosyası oluşturulduğu, ayrıca davalılara ödenen döner sermaye katkı payının VUK’un ek 13. maddesi gereğince ödenen ek ödemeden mahsup edilmediği, bu nedenle Maliye Bakanlığı bünyesinde kurum zararı dosyası oluşturulduğu, her iki bakanlığın kurum zararı dosyalarının ayrı olduğu ve aralarında bağlantı bulunmadığı, Maliye Bakanlığı nezdinde oluşan kurum zararının davalılar tarafından ödendiği, Sağlık Bakanlığı nezdinde oluşan kurum zararının davalılardan ... ve ... tarafından ödendiği, diğer davalılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Dairemizin 14/02/2018 tarihli 2016/1069 esas ve 2018/858 karar sayılı bozma ilamından önce bilirkişi kurulundan alınan 04/05/2015 tarihli raporda; davalılara 2006 yılının Nisan ayından 2008 yılının Aralık ayına kadar hem döner sermaye katkı payı hem de VUK’un ek 13. maddesi gereğince ek ödeme yapıldığı, mahsup işlemi yapılmadığından ... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünce davalılara fazladan ödeme yapıldığı, bu fazla ödemenin de davalılar tarafından iade edildiği, dolayısıyla davacının alacağı olmadığı bildirilmiştir. Ancak bilirkişi raporunda yapılan inceleme yalnızca Maliye Bakanlığı bünyesinde oluşan kurum zararına ve bu zararın ilgilileri tarafından tazmin edildiğine ilişkin olup davacı Sağlık Bakanlığının bünyesinde oluşan kurum zararı hakkında, davacının iddiasını karşılayacak herhangi bir tespit ve incelemeye yer verilmemiştir. Mahkemece dava konusu olaya ilişkin olduğu bildirilen Sayıştay 6. Dairesinin 2010 yılına ait 199 numaralı ilamının incelenmesinde ise mahkemenin kabulünün aksine dava konusu olayla bağlantılı olmadığı görülmektedir. Zira anılan Sayıştay ilamında fazla ve kanunsuz olduğu bildirilen ödemelerin ahizleri davalılar olmayıp dava dışı kişilerdir. Dolayısıyla Sayıştay ilamının dava konusu olaya ilişkin olduğu kabul edilemez.
Şu durumda, davalıların yukarıda açıklanan eylemleri nedeniyle iki farklı kurum bünyesinde birbirinden bağımsız kamu zararlarının oluştuğu, davacının Sağlık Bakanlığı olup dava konusu olan kurum zararının davalılara VUK’un ek 13. maddesi gereğince ödenen ek ödeme miktarının, döner sermaye katkı payı matrahına dahil edilmek suretiyle davalılara fazladan döner sermaye katkı payı ödemesi yapıldığı iddiasına ilişkin olduğu, dosya kapsamında dava konusu edilen kurum zararına ilişkin Sayıştay ilamı bulunmadığı anlaşıldığına göre mahkemece davacının sıfatı da gözetilerek dava konusu edilen alacağın esasının incelenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 04.11.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)