MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/2198 Esas, 2023/454 Karar
SUÇLAR : Görevi kötüye kullanma, rüşvet alma, rüşvete aracılık etme, icbar suretiyle irtikap, çocuk düşürtme
HÜKÜM : İlk Derece Mahkemesince sanık ... hakkında rüşvet alma ve icbar suretiyle irtikap suçlarından kurulan mahkumiyet hükümleri ile sanık ... hakkında rüşvete aracılık etme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf başvurularının esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin reddi, düzeltilerek onama
Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümlerin temyizi üzerine yapılan ön incelemede;
İlk Derece Mahkemesince, sanık ... hakkında ...'den rüşvet aldığı iddiasıyla rüşvet alma suçundan açılan kamu davasında değişen suç vasfına göre icbar suretiyle irtikap suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 286/2-(a) maddesinde yer verilen düzenleme ile aynı Kanun'un 286/3. maddesinde belirtilen suçlar birlikte değerlendirildiğinde kesin nitelikte olduğu ve temyizi kabil olmadığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma ve çocuk düşürtme suçlarından İlk Derece Mahkemesi tarafından 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar verilmiş olup, bu kararların karar tarihi itibarıyla aynı Kanun'un 231/12. maddesi uyarınca itiraza tabi olduğu gibi temyize konu istinaf ilamına da konu edilmediği ayrıca kararların merciince de itirazen incelendiği gözetilerek dava dosyasının bu yönüyle incelenmeksizin iadesine karar vermek gerekmiştir.
Sanık ... hakkında rüşvet alma, sanık ... hakkında ise rüşvete aracılık etme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, yukarıda değinilen hususlar dışında temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir başkaca bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.
Dosya kapsamına göre sanık ... müdafinin uygun görülmeyen duruşmalı inceleme talebinin 5271 sayılı Kanun'un 299. maddesi uyarınca takdiren reddine ve incelemenin duruşmasız olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
I. HUKUKİ SÜREÇ
A. İlk Derece
Sanık ...'in rüşvet alma, sanık ...'nın ise rüşvete aracılık etme suçlarından mahkumiyetlerine dair Malatya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.05.2019 tarihli ve 2013/118 Esas, 2019/151 sayılı Kararın ... Rektörlüğü, O yer Cumhuriyet savcısı ile sanıklar müdafileri tarafından istinaf edilmesi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin 13.05.2022 tarihli ve 2020/1901 Esas, 2022/1609 sayılı Kararı ile "... rüşvet alan sanıklar hakkında rüşvet suçundan tek suçtan hüküm kurulup zincirleme suç nedeniyle TCK'nın 43. maddesi uygulanmak suretiyle artırım yapılarak ceza belirlenmesi yerine, iki kez ayrı ayrı rüşvet alma suçundan cezalandırılmaları suretiyle fazla ceza tayini, 15.04.2020 tarih ve 31100 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 Sayılı Kanun'un 10. Maddesi ile TCK'nın 53. maddesinde yapılan değişikliğin gözetilmesinde zorunluluk bulunması, yüklenen suçu TCK'nın 53/1-a maddesindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işlediği kabul edilen ve suç tarihi itibarıyla kamu görevlisi olan sanık ... hakkında 53/5. maddesi gereğince hak yoksunluğuna karar verilmemesi..." gerekçeleriyle 5271 sayılı Kanun'un 2 80... . maddeleri uyarınca hükümlerin bozulmasına karar verilmesi sonrasında, İlk Derece Mahkemesince söz konusu bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde 18.10.2022 tarihli ve 2022/202 Esas, 2022/214 sayılı Karar ile sanıkların rüşvet alma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 252/1, 43/1 ve 62/1. maddeleri uyarınca 5 yıl 2 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmalarına, haklarında aynı Kanun'un 53/1, 2, 3. madde ve fıkraları gereği hak yoksunlukları uygulanmasına karar verilmiştir.
B. İstinaf
Sanıklar müdafileri ve katılanlar vekillerinin istinaf başvuruları üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin 01.02.2023 tarihli ve 2022/2198 Esas, 2023/454 sayılı Kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Sanık ... Müdafinin Temyiz İstemi
Atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığına, sanığın tarafı olduğu telefon görüşmelerinde rüşvet anlaşmasının ortaya koyulamadığına, 3. kişiler arasındaki telefon görüşmelerinin sanık aleyhine delil olarak kullanılamayacağına, anlaşmaya konu eylemlerin kürtaj niteliğinde olmayıp tedavi amaçlı gerçekleştirildiğine, "Şüpheden sanık yararlanır." ilkesi gereği sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.
Sanık ... Müdafinin Temyiz İstemi
Sanık hakkında aynı eylemler nedeniyle mükerrer yargılama yapıldığına, dosya kapsamındaki delillerin mahkumiyete yeterli olmadığına, delil durumu ve eksiklikler de gözetilerek öncelikle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına ve bu dosyanın İlk Derece Mahkemesine iade edilerek mükerrer nitelikteki Malatya 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/448 Esas sayılı dosyası ile birlikte ele alınıp bir karar verilmesi gerektiği hususuna ilişkindir.
Katılan Hazine Vekilinin Temyiz İstemi
Sanıkların üst sınırdan cezalandırılması gerektiğine ve Hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.
Katılan ... Rektörlüğü Vekilinin Temyiz İstemi
Sanık ... hakkında üst hadden ceza verilmesi gerektiğine, hakkında takdiri indirim uygulanmasının ve TCK'nın 53/5. maddesi uyarınca hak yoksunluğuna karar verilmemesinin hukuka aykırı olduğuna, lehlerine takdir edilen vekalet ücretinin yalnızca sanık ...'e yükletilmesi yönünde karar kurulmasına ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
5271 sayılı Kanun’un 280/1-e-f bentlerinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği haller sınırlı olarak şu şekilde belirlenmiştir:
''Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra; e) İlk derece mahkemesinin kararında 289 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç (g-Hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi, h-Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması) diğer bentlerinde belirtilen bir hukuka aykırılık nedeninin bulunması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
f) Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine.... karar verir.''
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 sayılı Kararı ile bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmolunmuştur.
Belirtilen mevzuat hükümleri ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun içtihadı gözetildiğinde; ilk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceği ilgili kanuni düzenleme ile sınırlı şekilde belirlenmiş olup Bölge Adliye Mahkemesince verilen bozma kararının 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri kapsamında kalmadığı anlaşılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi tarafından 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar çağırılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan maddenin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği halde kanunda sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri göz ardı edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen 13.05.2022 tarihli bozma kararı, 5271 sayılı Kanun’un 284. maddesi uyarınca direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince bu karara uyularak yeniden kurulan 18.10.2022 tarihli hükümler ve bu hükümlere yönelik istinaf incelemesine ilişkin 01.02.2023 tarihli karar hukuka aykırı bulunmakla, temyiz incelemesine konu kararın sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.
III. KARAR
1. Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenle, katılan ... Rektörlüğü vekilinin sanık ... hakkında İlk Derece Mahkemesi tarafından görevi kötüye kullanma ve çocuk düşürtme suçlarından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına yönelik temyiz istemi bakımından dosyanın, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle İNCELENMEKSİZİN İADESİNE,
2. Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenle, katılan ... Rektörlüğü vekili ile sanık ... müdafinin, adı geçen sanık hakkında icbar suretiyle irtikap suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne ilişkin istinaf başvurularının esastan reddi kararına yönelik temyiz istemlerinin, 5271 sayılı Kanun'un 298/1. maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ayrı ayrı REDDİNE,
3. Değerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, sanıklar hakkında rüşvet suçundan kurulan hükümlere yönelik sanıklar müdafileri ve katılanlar vekillerinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin sair yönleri incelenmeyen Kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 07.05.2019 tarihli hükümler yönünden 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca istinaf incelemesi yapılmak üzere 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
18.12.2025 tarihinde karar verildi.