(5235 S. K. m. 36) (5510 S. K. m. 88, 101) (5521 S. K. m. 5, 15) (6100 S. K. m. 6, 16, 21, 22)
Dava: Taraflar arasındaki davada ... İş ve...18. İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Dava, 29/01/2002 tarihinde meydana gelen trafik iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe giren sigortalı ...’e bağlanan sürekli iş göremezlik geliri ile geçici iş göremezlik ödeneğini nedeniyle uğranılan kurum zararının tahsili istemine ilişkindir.
... İş Mahkemesince, kazanın gerçekleştirdiği yerin ... ilçesi olduğu, davalılardan ... A.Ş. Vekilinin yasal süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu, davalı şirketin yerleşim yeri itibariyle...Mahkemeleri'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
... 18. İş Mahkemesince ise, davalı şubesinin ve çalışmanın sürdürüldüğü işyeri adresinin odunpazarı (...) Nöbetçi İş Mahkemesinin yetki alanında olduğu, adres itibariyle kendi yargı alanında olmadığı bu nedenle ... İş Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Somut olayda davacı vekili, davacı kurumda işlem gören işvereni ....ve ... Tic. Ltd. Şti olan işyeri sigortalılarından, …… sigorta sicil numaralı ...'in 29/01/2002 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası ile ilgili iş göremezliğe girdiğini, kaza olayının trafik iş kazası olduğunu, kaza sonrasında sigortalıya ilk peşin sermaye değeri 22.472,29 TL tutarında olan sürekli iş göremezlik geliri bağlandığını ve yine 9.862,25 TL tutarında geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, iş bu kaza nedeniyle bağlanan gelir ve ödenen geçici iş göremezlik sonrasında kurum zararının toplam 32.334,54 TL olduğunu, kaza sonrasında ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından yapılan tahkikat sonucunda kazanın, şahsın %100 oranında kusurlu olduğunun değerlendirildiğini, kaza anında kazazede ...'in sigortalı bildirimlerinin yasal süresi içinde yapılmadığını, bu nedenle bağlanan gelirin ve ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin, davalılara rücu etmelerinin gerektiğini, bu nedenlerle alacaklarının tahsili amacıyla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
5510 sayılı Kanunun “Uyuşmazlıkların çözüm yeri” başlığını taşıyan 101. maddesinde, bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan durumlarda, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği belirtilerek, görev konusu açıklanmış olmasına karşın, Kanunda yetkiye ilişkin herhangi bir genel düzenleme yapılmamıştır. “Primlerin ödenmesi” başlıklı 88. maddenin ondokuzuncu fıkrasında, Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Kanunun uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesinin yetkili olduğu bildirilmiş ise de, bu hükmün, inceleme konusu davada uygulama yeri bulunmamaktadır.
Diğer taraftan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde, iş mahkemelerinde açılacak her davanın, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabileceği, 15. maddesinde ise bu Kanunda açıklık bulunmayan durumlarda Hukuk Muhakemeleri Usûlü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiş, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesinde, genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, 16. maddesinde ise; haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu yönünde özel yetki kuralı düzenlenmiştir.
Somut olayda iş kazasının haksız fiil niteliğinde olduğu, davanın, haksız fiilden kaynaklanan rücuan tazminat davası olduğu, bu durumda anılan düzenlemelere göre, yetkili mahkemenin davalıların ikametgahı mahkemesi yahut haksız fiilin gerçekleştiği yer mahkemesi olduğu, iş kazasının ... Adliyesine bağlı ... ilçesinde gerçekleştiği ve davalı ...Ş.’nin ikametgahı mahkemesinin...Adliyesi yargı çevresi içinde kaldığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın...18. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince...18. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 01/02/2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)