MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İlk Derece Mahkemesince davanın reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesinin 39. Hukuk Dairesince HMK’nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine dair hükmün duruşmalı olarak Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 16/11/2021 günü temyiz eden davacılar vekili ile aleyhine temyiz olunan davalı idare vekilinin yüzlerine karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden ihbar olunan vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak sözlü açıklamalar da dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine ilişkin verilen karara karşı davacılar vekilince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesince esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; dava konusu ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi Mevkii, 195 ada 41 parsel sayılı taşınmazın evveliyatının 195 ada 3 No'lu parsel olduğu, 25120,00 m2'lik bu 3 No'lu parselin 28/05/1955 tarihli kadastro komisyon kararı ile 285 m2'lik kısmının 195 ada 40 No'lu parsel olarak gübre iskelesi vasfıyla ayrıldığı ve halen 21/06/1965 tarih-560 yevmiye ile ... Büyükşehir Belediyesi adına tapuda tescilli olduğu, 3 No'lu parselin 12715,00 m2'lik kısmının yine 195 ada 3 No'lu parselde bırakılarak “Maa Müştemilat Gaz Deposu” vasfı ile 12/07/1953 tarihli tesis kadastrosu ile ... Büyükşehir Belediyesi adına tescil edildiği, 195 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 12120,00 m2'lik kısmının ise yine kadastro komisyonunun 16/05/1955 tarihli kararı ile 195 ada 41 No'lu parsel olarak arazi vasfı ile 26/05/1955 tarihinde tesis kadastrosu ile 975/1920 hisse ile ... Belediyesi adına, 735/1920 hissesi... mirasçısı ... ..., 120/1920 hissesi ... oğlu ... ve 90/1920 hissesi ... adına tapuya tescil edildiği, ... ... mirasçısı... adına kayıtlı olan 735/1920 hissenin; 545/1920 hissesinin ...'ye, 100/1920 hissesinin ... ... ...'e ve 90/1920 hissesinin ... ...'e devredildiği, buna dair devirlerin 23/12/1955 tarih 1008 yevmiyeli tapu kaydında mevcut olduğu, sonrasında 545/1920 hisse maliki ...'nin 200/1920 hissesini 23/05/1962 tarihli 383 yevmiye sayılı işlemle ... ...'ye hibe ettiği, daha sonra 195 ada 41 parsel sayılı taşınmazın davacılar murisi ... ... ... adına kayıtlı 100/1920 hisse ile birlikte, ... ve ... ... adına kayıtlı bulunan hisselerininde dahil olduğu 855/1920 hissenin 221 sayılı kanun gereği ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1963/283 -1964/909 E/K sayılı kararı ile 05/03/1965 tarih ve 210 yevmiye ile ... Büyükşehir Belediyesi adına tescil edildiği anlaşılmıştır.
Davaya konusu 195 ada 41 parselin geldisi 195 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tapulama tutanağının iktisap sebebi kısmında; "16/09/1952 tarihinde 3 parsel nosu altında tahdidi yapılan işbu gayrimenkulun tamamı bağlı 09/03/1935 tarih ve 5 sıra, 24/02/1935 tarih ve 21 sıra, 09/03/1935 tarih ve 6 sıra, 24/02/1935 tarih ve 23 sıra, 09/03/1935 tarih ve 4 sıra nolu tapu kayıtları ile tamamı ... Belediyesi adına mukayyet olup, meskur yerler belediyece peyderpey istimlak ve satış suretiyle alınarak gayrimenkul hudutları birleştirilmek suretiyle bir parça yer olarak tasarruf edildiği anlaşılmıştır... Ve halen bu gayrimenkul maa müştemilat gaz deposu halinde bulunduğundan cinsinin de bu suretle tashihan tespitinin muvaffık olacağı " şeklinde açıklama bulunduğu,
Davalı idare vekilinin cevap dilekçesi ekindeki; ... Belediye Riyaseti Yüksek Makamına hitaben... vekili tarafından sunulan 14/04/1938 kayıt tarihli dilekçe ile... vekili tarafından ... Ofisi Genel Müdürlüğüne hitaben yazılan dilekçelerde dava konusu taşınmazın kamulaştırıldığı ancak taviz bedelinin kim tarafından ödeneceğine ilişkin çıkan anlaşmazlık nedeniyle kamulaştırma işlemlerinin tamamlanamadığı, tapu malikinin dilekçe içeriğindeki beyanlarında da dava konusu taşınmazın 1911 yılından bu yana davalı idarenin kullanımında olduğundan söz ettiği anlaşılmıştır.
Mahkemece aldırılan 26.12.2017 tarihli fen bilirkişi raporunda da dava konusu taşınmazın üzerinde 1946 ve 1954 tarihli hava fotoğraflarında Gaz Dolum Tesisi mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, dava konusu taşınmaz 09.10.1956 tarihinden önce el atıldığı anlaşılmaktadır.
221 sayılı Kanunun 1. maddesinde ''6830 sayılı İstimlak Kanununun yürürlüğe girdiği 09.10.1956 tarihine kadar kamulaştırma işlemine dayanmaksızın, Kamulaştırma Kanunlarının gözönünde tuttuğu maksatlara fiilen tahsis edilmiş olan gayrimenkuller ilgili amme hükmi şahsı veya müessesesi adına tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılır. ''Gayrimenkulün bedelini dava hakkı, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki sene sonra düşer. '' hükümleri yer almaktadır.
221 sayılı Yasa 12.01.1961 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, tapu kaydının iş bu yürürlük tarihinden önce oluştuğu dikkate alındığında malikin Yasa'nın 4. maddesi uyarınca 13.01.1963 tarihine kadar gayrimenkulün bedelini dava hakkı bulunduğu halde bu hakkını kullanmadığından, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, aleyhine temyiz olunan davalı idare yararına yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 3.050,00-TL. vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, 16/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy