İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2022/961 Esas, 2024/939 Karar
KARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ: Siirt 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2021/163 Esas, 2021/308 Karar
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Siirt ili, ..., ... köyü 156 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davacı adına olan tapu kaydına davalı idarenin talebi üzerine 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerh konulduğunu, müvekkilinin mülkiyet hakkını kısıtlayan, yasal şartları taşımayan, usulsüz ve hatalı olarak konulan bu şerhin terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazdaki kamulaştırma işlemleri için öncelikle "Acele El Koyma Kararı" alındığını daha sonrasında "Kamulaştırmasız El Atma" davasıyla kurumun kamulaştırmayı hedeflediğini mülkiyeti/irtifakı tescilden önce edindiğini, davacı tarafın iddialarının aksine kurumun ilgili mahkeme kararını infaz ettireceği yerde taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 31/B maddesi gereğince şerh koydurmuş olmadığını, davacı tarafın bahsetmiş olduğu şerhin devam eden şerhten başka bir şey olmadığını, bu şerhin de acele el koyma kararına istinaden ya da kamulaştırmasız el atma davasına istinaden ancak mahkeme kararıyla konabileceğini, şerhin kaldırılmaması ya da devamı hususunda kurum tarafından tapuya yazılmış herhangi bir yazı bulunmadığını, davacı tarafın şerhin terkini talebi ile kuruma veya tapu idaresine herhangi bir talepte bulunmadığını belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazdaki şerhin devam edegelen şerhten başka bir şey olmadığını, kaldı ki 2942 sayılı Kanun kapsamında her ne kadar kamulaştırmayı yapacak idarenin yazılı talebi ile mezkur şerh konulsa da bunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, bu şerhin mahkemece yapılan tebligattan sonra konması gerektiğini, yine davalı idarenin şerhin devamı yönünde bir talebi olmadığını kamulaştırmasız el atma ve tazminat davası marifetiyle irtifak hakkına konu kamulaştırma bedelinin ödendiğini, tekrar hukuki sürecin başlatılmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Genel Müdürlüğü idaresinin Siirt ili, ..., ... köyü 156 ada 1 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde, irtifak hakkına yönelik mahkeme kararını 27.09.2021 tarihinde 9583 yevmiye kaydıyla işlettiği, tapu kaydına 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca konulan şerhinin yargılama sırasında haricen kaldırıldığı, karar tarihinden önce davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, tapu kaydındaki şerhin terkinine karar verilmesi doğru görülmediğinden, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; şerhin terkini için davacı tarafından davalı idareye ya da Tapu Müdürlüğüne bir başvuruda bulunmadığını yine davalı idarenin şerhin devamı yönünde bir talebinin bulunmadığını, istinaf mahkemesinin davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verdiğini, ancak davacı taraf kararı istinaf etmediği halde 5.100 TL vekâlet ücretine hükmetmesi gerekirken 17.900 TL vekâlet ücretine hükmettiğini beyan ederek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Bölge Adliye Mahkemesinin 26.04.2024 tarihli kararı ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmuş olmakla; davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı lehine hükmedilen vekâlet ücreti yerinde görülmüştür.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.