İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Aile Mahkemesi
SAYISI: 2024/347 Esas, 2024/402 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Aile Mahkemesi sıfatıyla) 22.03.2024 Tarihli ve 2024/101 Esas, 2024/111 Karar Sayılı Kararı
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) görev ve yetki başlıklı 51 inci maddesinde tenfiz kararları hakkında görevli mahkemenin asliye mahkemesi olduğu, bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye'de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebileceğinin düzenlendiği, davacının yurt içi yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, yurt dışı yerleşim yeri adresinin ise Hollanda Krallığı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Ankara 12. Aile Mahkemesinin 03.06.2024 Tarihli ve 2024/347 Esas, 2024/402 Karar Sayılı Kararı
Her ne kadar Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 5718 sayılı Kanun'un 51 inci maddesinin ikinci fıkrası gerekçe gösterilerek tensiben yetkisizlik kararı verilmek suretiyle dosya gönderilmiş ise de, anılan maddede belirtilen yetki kuralının kesin yetki niteliğinde bulunmadığı, kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazının ilk itirazlardan olduğu, yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesinin gerektiği, yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalının, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmaması halinde davanın açıldığı mahkemenin yetkili hâle geleceği, somut olayda dosya kapsamında davalı tarafça yapılmış bir yetki itirazı bulunmadığı dolayısıyla davanın açıldığı Boğazlıyan Asliye Hukuk Mahkemesinin yasa gereği yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, tanıma ve tenfiz istemine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) “Görev ve yetki” başlıklı 51 inci maddesi şöyledir:
“Tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir. Bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye'de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir.”
3. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi davalarında yetkinin kesin olmadığı, davanın Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Aile Mahkemesi sıfatıyla) açıldığı, mahkemece resen yetkisizlik kararı verildiği, ancak davalının yetki itirazında bulunmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (Aile Mahkemesi sıfatıyla) sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Aile Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
03.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.