İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Tüketici Mahkemesi
SAYISI: 2022/234 Esas, 2022/327 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... (Adıyaman) 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 12.04.2022 Tarihli ve 2021/119 Esas, 2022/96 Karar Sayılı Kararı
Davanın, taraflar arasındaki eser sözleşmesi gereğince yapılan prefabrik yapının ayıplı olduğu iddiasıyla alacak davasına ilişkin olduğu, davacı taraf olan tüketicinin yerleşim yerinin Gaziantep olduğu, davalı şirketin merkez adresinin ise dosyada bulunan Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazısından Kepez/Antalya olduğunun anlaşıldığı, davalı tarafça yetki itirazında bulunulduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Antalya 4. Tüketici Mahkemesinin 06.10.2022 Tarihli ve 2022/234 Esas, 2022/327 Karar Sayılı Kararı
Davalı taraf sözleşmedeki yetki hükümlerine dayanmış ise de davacı tüketici olmakla yetki sözleşmesinin geçersiz olduğu, fakat taraflar arasında sözleşme mevcut olup, sözleşmeden doğan davaların, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği, sözleşme incelendiğinde .../Adıyaman ilinde ifa kararlaştırıldığının anlaşıldığı, bu nedenle davalı şirketin yerleşim yeri Antalya yanı sıra sözleşmenin ifa yeri olan .../Adıyaman Mahkemelerinin de yetkili olduğu kesin yetki kuralı bulunmadığı kanaati ile bu yerde dava açılmasının yetki kurallarına aykırı olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, ayıplı mal satımı nedeniyle alacak istemine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
3. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.”
4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17 nci maddesi şöyledir:
“Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.
”
5. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:
“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;
1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,
2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,
3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.
Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.”
6. 6502 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:
“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”
C. Değerlendirme
1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.
2. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.
3. 6100 sayılı Kanun'un 17 nci maddesine göre tTacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. Somut olayda, dosya kapsamından tarafların ikisinin tacir olmadığı anlaşıldığından sözleşmedeki yetkiye ilişkin düzenlemenin geçerli değildir.
4. Dosya kapsamından, davacı vekilince tarafların 16.03.2019 tarihinde imzaladıkları SIP panel ev yapım ve montaj sözleşmesi ile karşılıklı borç altına girdiklerini, davalı yüklenici sözleşmede kararlaştırılan hususlara uygun ev yapımı, işveren müvekkilinin ise ücret ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, söz konusu prefabrik evin sözleşmeye göre .../Adıyaman'da müvekkil babasının arazisinde yapılacağının kararlaştırıldığı, davalı yüklenici yüklendiği işi, sözleşmede belirtilen süre içerisinde yapmadığı gibi yine sözleşmede kararlaştırılan birçok edimi ya hiç yerine getirmediğini, ya da eksik ifa ettiğini beyanla ek ödemelerinin karşı tarafça karşılanmasıyla birlikte sözleşmeden dönmeye bu mümkün değilse tüm eksiklik ve ayıpların karşı tarafça ücretsiz onarımına, iş bu durumda mümkün olmadığı halde ise eksikliklerin tarafımızca giderilmesi koşuluyla tüm masrafların karşı taraftan tahsiline, yapılan fazla ödemenin iadesine karar verilmesini talep ettiği, davalı vekilince ise geç teslimin davacının kendi sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklandığı, firmanın hiçbir ayıplı hizmeti olmadığı gibi sözleşme dışında kalan imalatlar büyük bir özveri ile ve müşterinin ödeyeceğini taahhüt etmesi ile yapıldığı bu nedenlerle davanın reddini talep ettiği, bu hali ile taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğunun itilafsız olduğu anlaşılmaktadır.
5. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.
6. Somut olayda, davanın ... (Adıyaman) 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) açıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin ifa yerinin ... olduğu, 6100 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceğinin düzenlendiği, bu nedenle sözleşmenin ifa yeri mahkemesi de yetkili olup davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından, uyuşmazlığın ... (Adıyaman) 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) görülerek sonuçlandırılması gerekir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... (Adıyaman) 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
03.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.